Avrupa Birliği Komisyonu’nun E-Ticaret Sektör Araştırmasına İlişkin Ön Raporu

Kasım 2016 Mehveş Erdem

Giriş

Avrupa Birliği Komisyonu (“Komisyon”) 6 Mayıs 2015 tarihinde tüketim malları ile dijital içeriğin Avrupa Birliği’nde (“AB”) elektronik ticaretine (“e-ticaret”) ilişkin sektör araştırması başlattı. Bu araştırma Komisyon’un Dijital Tek Pazar Stratejisinin bir parçası olarak ve dijital ekonomiye güç sağlamak amacıyla oluşturuldu. Araştırmanın amacı gelişen e-ticaret ve piyasa uygulamaları sonucunda oluşan yeni piyasa trendleri ile olası rekabet sınırlamalarını anlamaktır.

15 Eylül 2016 tarihinde Komisyon E-Ticaret Sektör Araştırmasına İlişkin Ön Raporunu yayınladı (“Rapor”)[1]. Rapor’ da AB’nin dünyadaki en büyük e-ticaret pazarı olduğu belirtilir; bu nedenle Komisyon’un ön bulguları sektöre ilişkin duyduğu endişeler hakkında fikir verdiği gibi pazardaki oyunculara da ipuçları sağlayacak niteliktedir.

Rapor temelde iki ana konuyu içerir; tüketici mallarının e-ticareti ve dijital içerik. Bu hukuk postası makalesi Komisyon’un dağıtım stratejilerini etkileyeceği ve rekabet endişeleri oluşturabileceği belirtilen ön bulgularını ele alır.

Malların E-ticareti

Komisyon giyim, elektronik, ev eşyaları, bilgisayar oyunları, yazılım, medya, sağlık ve kozmetik vb. alanlarda faaliyet gösteren perakendeci, üretici ve online ödeme hizmet sağlayıcıları gibi piyasadaki birçok oyuncudan ön araştırmayı gerçekleştirmek ve Rapor ’unu oluşturmak için bilgi topladı.

Fiyat Şeffaflığı

Ön araştırma kapsamında, Komisyon’un ön bulguları online fiyat şeffaflığının, oyuncuları ve tüketicileri en çok etkileyen unsurlardan biri olduğuna işaret eder. Fiyat şeffaflığının hem negatif hem de pozitif birden çok etkisi vardır. Tüketici davranışlarını doğrudan etkilediği ifade edilir. Tüketiciler kısa bir süre içinde ürünleri ve fiyatlarını online olarak kararlaştırarak en iyi seçeneği bulabilirler; dolayısıyla bu yönüyle tüketiciye avantaj sağlar niteliktedir. Fakat aynı zamanda bedavacılığa da yol açabilir.

Bedavacılık

Rapor’da bedavacılığın hem perakendeciler hem de üreticiler için endişe yarattığına değinilmiştir. Tüketiciler online ve fiziki işletmelerin sağladıkları farklı hizmetlerden yararlandıktan sonra bu işletmeler arasında değiş tokuş yapabilirler. Bir tüketici fiyat araştırması yapmadan online olarak fiyatları karşılaştırarak en iyi seçeneği bulduktan sonra ürünü fiziki işletmeden satın alabilir. Bu tür davranışlar üretici ve perakendecileri münhasırlık sağlamaya ve seçici dağıtım sistemleri oluşturmaya teşvik eder.

Fiyat Rekabeti

Tüketicilere fayda sağlayan fiyatları kolayca karşılaştırabilme imkânı aynı zamanda fiyat rekabeti de yarattığından kalite, marka, yenilik gibi unsurlar üzerinde olumsuz etkiler gösterebilir. Marka ve kalite üreticilerin en çok endişe duydukları konuların başında gelir ve marka içi rekabet açısından önemli unsurlardır.

Fiyat şeffaflığı aynı zamanda şirketler tarafından yakından incelenir. Rapor’da bir çok perakendecinin online fiyatları takip ettiği ve üçte ikilik bir oranın ise bu takibi bir yazılım programı aracılığıyla yaptığı belirtilir. Perakendeciler bu şekilde elde ettikleri fiyatları kendi fiyatlarını rakiplerine göre ayarlamakta kullanır.

Seçici Dağıtım

Üreticilerin perakendecilere belirli kalite kriterleri öngördüğü ve yetkisiz perakendecilere satışların yasak olduğu seçici dağıtım sisteminin uygulanmasına ilişkin artan bir trend olduğu belirtilir. E-ticaretin gelişmesinin bir sonucu olarak üreticilerin, bu sistemi dağıtım kalitesini ve fiyatı kontrol etmek için uyguladıkları ifade edilir.

Rapor Komisyon’un özellikle seçici dağıtım anlaşmalarında yer alan bazı sınırlayıcı hükümleri incelemesinin gerekli olabileceği sonucuna varır.

Dikey Kısıtlamalar

E-ticaretin gelişmesi aynı zamanda üreticilerin uyguladıkları dikey kısıtlamaları da artırdı. Bu sınırlamalar fiyata ilişin sınırlamalar olabileceği gibi online veya sınır ötesi satışlara ilişkin de olabilir.

Sınır ötesi satışlarla ilgili olarak uygulanan sınırlamalar kapsamındaki ön bulgular perakendecilerin diğer ülkelere satışı engellemek amacıyla “geo-blocking” adı verilen coğrafi kısıtlamalara başvurduğuna işaret eder. Perakendecilerin neredeyse %12’si en az bir ürünleri için bu tür coğrafi sınırlamalara başvurduğunu belirtmiştir. Bu tür sınırlamalar sözlü iletişim dâhil olmak üzere birçok farklı yöntemle uygulanır.

Dijital İçerik ve E-ticaret

Lisanslar ve bu lisanların uygunluğu dijital içerik pazarlarında önem taşır. Lisans anlaşmaları teknolojik, bölgesel ve zamansal kapsamdaki hakların çerçevesini belirlemekte kullanılır. Münhasırlığın yaygın bir şekilde kullanıldığı görülür. Rapor özellikle münhasırlığın süresinin uzatılmasını öngören hükümler içeren uzun süreli münhasırlık anlaşmalarının pazarı kapayabileceğini belirtir.

Ön bulgular yeni online iş model ve hizmetlerinin gelişmesinin veya daha küçük ölçekli işletmelerin farklı pazarlara doğru büyümesinin güncel lisans uygulamaları sebebiyle mümkün olup olmadığını sorgular.

Rapor lisans anlaşmalarına ilişkin sınırlamaların ürün ve ilgili pazar göz önünde tutularak ayrı ayrı incelenmesi gerektiğine işaret eder.

Sonuç

Nihai rapor 2017’nin ilk çeyreğinde yayınlanacaktır, raporun yayınlamasından önce paydaşlar Rapor’ a ilişkin görüşlerini sunabilirler. Fiyatlandırma, online satış kısıtlamaları, bölgesel kısıtlamalar, seçici dağıtım sistemleri ve rekabet karşıtı uygulamalar ile ilgili Komisyon’un, AB rekabet hukuku kurallarını incelemesinin gerekli olabileceği ifade edilir.

[1] http://ec.europa.eu/competition/antitrust/sector_inquiry_preliminary_report_en.pdf.

Bu makalenin tüm hakları saklıdır. Kaynak gösterilmeksizin veya Erdem & Erdem’in yazılı izni alınmaksızın bu makale kullanılamaz, çoğaltılamaz, kopyalanamaz, yayımlanamaz, dağıtılamaz veya başka bir suretle yayılamaz. Kaynak gösterilmeksizin veya Erdem & Erdem’in yazılı izni alınmaksızın oluşturulan içerikler takip edilmekte olup, hak ihlalinin tespiti halinde yasal yollara başvurulacaktır.

Diğer İçerikler

Hukuk Postası
Türk ve Alman Hukukunda Elektronik İmza
Ticaret Hukuku Aralık 2021
Hukuk Postası
Bilgi Sistemleri Yönetimi
Ticaret Hukuku Mart 2018
Hukuk Postası
Genel Kurul Çağrı Davaları
Ticaret Hukuku Ağustos 2021
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Taşıyanın Hapis Hakkı
Ticaret Hukuku Haziran 2021
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Oy Hakkının Donması
Ticaret Hukuku Temmuz 2020
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Veto Hakkı
Ticaret Hukuku Ağustos 2020
Hukuk Postası
Türk Hukukunda Gemi Rehni
Ticaret Hukuku Mayıs 2020
Hukuk Postası
Rehinli Anonim Şirket Payının Devri
Ticaret Hukuku Mart 2020
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hacizli Payların Devri
Ticaret Hukuku Temmuz 2019
Hukuk Postası
Yönetim Kurulunda Temsil Edilme İmtiyazı
Ticaret Hukuku Mayıs 2019
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Organların Eksikliği
Ticaret Hukuku Nisan 2019
Hukuk Postası
Futbol Kulüplerinin Şirketleşmesi
Ticaret Hukuku Nisan 2019
Hukuk Postası
Hukuk Postası
2016 York Anvers Kuralları
Ticaret Hukuku Mart 2019
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Teknik İflasta Yenilikler
Ticaret Hukuku Eylül 2018
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Primli Sermaye Artırımı
Ticaret Hukuku Ağustos 2018
Hukuk Postası
Taksitle Satış Sözleşmeleri
Ticaret Hukuku Temmuz 2018
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Limited Şirketlerde Pay Rehni
Ticaret Hukuku Haziran 2018
Hukuk Postası
Türk Hukukunda Gemilerin İhtiyati Haczi
Ticaret Hukuku Mayıs 2018
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Pay Rehni
Ticaret Hukuku Mayıs 2018
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Güncellenmiş FIDIC Sözleşmeleri
Ticaret Hukuku Nisan 2018
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Türkiye’deki Hisse Opsiyon Planları
Ticaret Hukuku Haziran 2017
Hukuk Postası
Türk Hukukunda Oy Sözleşmeleri
Ticaret Hukuku Mayıs 2017
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Rüçhan Hakkı
Ticaret Hukuku Nisan 2017
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Sermayenin Kaybı
Ticaret Hukuku Eylül 2015
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Kefil Olma Ehliyeti
Ticaret Hukuku Şubat 2015
Hukuk Postası
Acentenin Rekabet Etmeme Yükümlülüğü
Ticaret Hukuku Aralık 2014
Hukuk Postası
Özel Denetim İsteme Hakkı
Ticaret Hukuku Ekim 2014
Hukuk Postası
Pay Devri mi, Malvarlığı Devri mi?
Ticaret Hukuku Ekim 2014
Hukuk Postası
İmtiyazlı Pay Sahipleri Özel Kurulu
Ticaret Hukuku Ekim 2014
Hukuk Postası
Limited Şirketlerde Haklı Sebeple Fesih
Ticaret Hukuku Eylül 2014
Hukuk Postası
Sermaye Taahhüdü Yoluyla Sermaye Artırımı
Ticaret Hukuku Ağustos 2014
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Şarta Bağlı Sermaye Artırımı
Ticaret Hukuku Mart 2014
Hukuk Postası
Anonim Şirketin Haklı Sebeple Feshi
Ticaret Hukuku Şubat 2014
Hukuk Postası
Hâkimiyet Sözleşmeleri
Ticaret Hukuku Ocak 2014
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Temsil Yetkisi
Ticaret Hukuku Aralık 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Paysahipleri Sözleşmeleri
Ticaret Hukuku Kasım 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Şubeler Ve İrtibat Büroları
Ticaret Hukuku Ağustos 2013
Hukuk Postası
TTK Hükümleri Uyarınca Ön Şirket
Ticaret Hukuku Temmuz 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Limited Şirkette Çıkma Ve Çıkarılma
Ticaret Hukuku Temmuz 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Ticari İşletmenin Tür Değiştirmesi
Ticaret Hukuku Nisan 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Ticaret Sicili Yönetmeliği
Ticaret Hukuku Ocak 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Finansal Kiralama Sözleşmesi
Ticaret Hukuku Aralık 2012
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Kar Payı Avansı
Ticaret Hukuku Eylül 2012
Hukuk Postası
Ticaret Şirketlerinin Bakanlıkça Denetimi
Ticaret Hukuku Ağustos 2012
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Sona Erme Ve Tasfiye
Ticaret Hukuku Haziran 2012
Hukuk Postası
Yeni TTK’da Finansal Yardım Yasağı
Ticaret Hukuku Nisan 2012
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Kurumsal Yönetim İlkeleri
Ticaret Hukuku Mart 2012
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerin Kuruluşunda Yenilikler
Ticaret Hukuku Şubat 2011
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Temsil ve İlzam
Ticaret Hukuku Ocak 2011
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Ticari İşletme Rehninde Güncel Sorunlar
Ticaret Hukuku Kasım 2010
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Faturaya Konan Vade Farkı Kaydı
Ticaret Hukuku Haziran 2010
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlere Kayyum Atanması
Ticaret Hukuku Şubat 2010
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Çeklerde Sil Baştan
Ticaret Hukuku Aralık 2009
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde İmtiyazlı Paylar
Ticaret Hukuku Haziran 2009
Hukuk Postası
Türk Hukuku ve FIDIC Kapsamında Ek Ücret
Ticaret Hukuku Mayıs 2009
Hukuk Postası
Türk Hukuku ve FIDIC Kapsamında Ek Süre
Ticaret Hukuku Nisan 2009
Hukuk Postası
Çek Hukukunda İki Yenilik
Ticaret Hukuku Şubat 2009
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerin Denetiminde Yeni Düzen
Ticaret Hukuku Şubat 2009

Yaratıcı hukuk çözümleri için iletişime geçin.