6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Uyarınca Ayıplı Hizmet

Şubat 2014

28.11.2013 tarih ve 28835 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve yayımı tarihinden itibaren 6 ay sonra yürürlüğe girecek olan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’da (“6502 sayılı Kanun”) ayıplı hizmet 13 ila 16. maddelerde düzenlenmiştir.

Ayıplı Hizmetin Tanımı

Ayıplı hizmet 6502 sayılı Kanun’un 13. maddesinde tanımlanmıştır. Buna göre; ayıplı hizmet, sözleşmede belirlenen süre içinde başlamaması veya taraflarca kararlaştırılmış olan ve objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan hizmettir.

Anılan madde uyarınca, ayrıca, hizmet sağlayıcısı tarafından bildirilen, internet portalında veya reklam ve ilanlarında yer alan özellikleri taşımayan ya da yararlanma amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan makul olarak beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren hizmetler de ayıplı kabul edilir.

Ayıplı Hizmetten Sorumluluk

6502 sayılı Kanun’un 14. maddesi ayıplı hizmetten sorumluluğa ilişkindir. Maddenin 1. fıkrasında sağlayıcının hizmeti sözleşmeye uygun olarak ifa etmekle yükümlü olduğu ifade edilmiştir. Maddenin 2. fıkrasında sağlayıcı için sorumluluktan kurtulma imkanı getirilmiştir. Buna göre şayet sağlayıcı, kendisinden kaynaklanmayan reklam yoluyla yapılan açıklamalardan haberdar olmadığını ve haberdar olmasının da kendisinden beklenemeyeceğini veya yapılan açıklamanın içeriğinin hizmet sözleşmesinin kurulduğu tarihte düzeltilmiş olduğunu veya hizmet sözleşmesinin kurulması kararının bu açıklama ile nedensellik bağı içermediğini ispatladığı takdirde açıklamanın içeriği ile bağlı tutulmayacaktır.

Tüketicinin Seçimlik Hakları

Tüketicinin seçimlik hakları madde 15’de sayılmıştır. Buna göre hizmetin ayıplı olduğunun anlaşılması durumunda tüketicinin 4 seçimlik hakkı mevcuttur. Tüketicinin sağlayıcıdan talep edebileceği haklar şu şekilde sayılmıştır:

  • Hizmetin yeniden görülmesi;
  • Hizmet sonucu ortaya çıkan eserin ücretsiz onarımı;
  • Ayıp oranında bedelden indirim ya da
  • Sözleşmeden dönme

Sağlayıcı, tüketicinin tercih ettiği talebi yerine getirmekle yükümlü olup, seçimlik hakların kullanılması nedeniyle ortaya çıkan tüm masraflardan da sorumludur.

Tüketici, yukarıda sayılı taleplerden birine ilaveten ayrıca Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca tazminat talep etme hakkına da sahiptir.

Anılan madde uyarınca ücretsiz onarım veya hizmetin yeniden görülmesinin sağlayıcı için orantısız güçlükleri beraberinde getirecek olması hâlinde tüketici bu hakları kullanamayacaktır. Orantısızlığın tayininde hizmetin ayıpsız değeri, ayıbın önemi ve diğer seçimlik haklara başvurmanın tüketici açısından sorun teşkil edip etmeyeceği gibi hususlar dikkate alınmaktadır.

Söz konusu maddeye göre tüketicinin sözleşmeden dönme veya ayıp oranında bedelden indirim hakkını seçtiği durumlarda, ödemiş olduğu bedelin tümü veya bedelden indirim yapılan tutar derhâl tüketiciye iade edilmelidir.

Ücretsiz onarım veya hizmetin yeniden görülmesinin seçildiği hâllerde, bu talebin hangi sürede yerine getirilmesi gerektiğine ilişkin açıklamaya maddede yer verilmiştir. Buna göre, hizmetin niteliği ve tüketicinin bu hizmetten yararlanma amacı dikkate alındığında, makul sayılabilecek bir süre içinde ve tüketici için ciddi sorunlar doğurmayacak şekilde bu talep sağlayıcı tarafından yerine getirilmelidir. Ancak her hâlükârda bu süre talebin sağlayıcıya yöneltilmesinden itibaren otuz iş gününü geçemeyecektir. Aksi takdirde tüketici diğer seçimlik haklarını kullanmakta serbesttir.

Zamanaşımı

Zamanaşımı 16. maddede düzenlenmiştir. Anılan madde uyarınca kanunlarda veya taraflar arasındaki sözleşmede daha uzun bir süre belirlenmediği takdirde, ayıplı hizmetten sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile, hizmetin ifası tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir.

Ancak maddenin 2. fıkrası ayıbın, ağır kusur ya da hile ile gizlenmiş olması halinde zamanaşımı hükümlerinin uygulanmayacağını öngörmektedir.

Sonuç

28.11.2013 tarih ve 28835 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve yayımı tarihinden itibaren 6 ay sonra yürürlüğe girecek olan 6502 sayılı Kanun’da ayıplı hizmet tanımı yapılmış ve ayıplı hizmetten sorumluk, tüketicinin seçimlik hakları ve zamanaşımı konuları düzenlenmiştir.

Hizmetin ayıplı olması durumunda tüketiciye 4 seçimlik hak tanınmış olup, bu haklar; (i) hizmetin yeniden görülmesi, (ii) hizmet sonucu ortaya çıkan eserin ücretsiz onarımı, (iii) ayıp oranında bedelden indirim ve (iv) sözleşmeden dönmedir.

Kanunlarda veya taraflar arasındaki sözleşmede daha uzun bir süre belirlenmediği takdirde, ayıplı hizmetten sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile, ayıbın ağır kusur ya da hile ile gizlenmiş olması halleri hariç, hizmetin ifası tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir.