Borçlanma Araçlarının Kurul Kaydına Alınması Ve Satışına İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ

Şubat 2011

Giriş

Tahvil, finansman bonosu gibi borçlanma araçlarının Sermaye Piyasası Kurulu (“SPK”) kaydına alınması ve satışına ilişkin düzenlemeler Seri: II, No: 22 sayılı “Borçlanma Araçlarının Kurul Kaydına Alınması ve Satışına İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ”de (“Tebliğ”) yer almaktadır. Bu incelememizde borçlanma araçlarının SPK kaydına alınması ve satışına ilişkin düzenlemeler ve genel bilgiler bahsi geçen Tebliğ kapsamında incelenecektir.

Tebliğ’deki Düzenlemeler

Borçlanma araçları, ihraççıların Tebliğ hükümlerine göre borçlu sıfatıyla düzenleyip SPK kaydına alınmak suretiyle ihraç ederek sattıkları emre, nama veya hamiline yazılı menkul kıymet niteliğindeki tahvilleri, hisse senedine dönüştürülebilir tahvilleri, değiştirilebilir tahvilleri, finansman bonolarını, altın, gümüş ve platin bonolarını, banka bonolarını ve niteliği itibari ile borçlanma aracı olduğu SPK tarafından kabul edilecek sermaye piyasası araçlarını ifade etmektedir.

SPK kaydına alınma

İhraççıların ihraç edecekleri borçlanma araçlarını, Tebliğ’de belirtilen esaslara göre SPK’ya kaydettirmeleri zorunludur. İhraççı, öncelikle ihraç için genel kurul kararı almak zorundadır. Ancak borçlanma araçlarını ihraç yetkisi, esas sözleşme ile yönetim kuruluna devredilebilir.
İhraç edilecek borçlanma araçlarına ilişkin olarak alınacak kararda bu araçların tutarının, türünün, vadesinin ve faizinin belirlenmesine ilişkin genel esaslara yer verilmesi gerekmektedir.
SPK kaydına alınma başvurusunun, yetkili organ kararının alındığı tarihten itibaren 1 (bir) yıl içinde yapılması zorunludur. Ancak belirtmek gerekir ki, SPK kaydına alınan borçlanma araçları bu 1 (bir) yıllık dönem içerisinde farklı vade yapısı ve faiz oranı üzerinden satılabilir.
Kayda alınan borçlanma araçlarının satışından vazgeçilmesi halinde bu durum derhal SPK’ya bildirmelidir. Satışından vazgeçilen veya satılamayan borçlanma araçları SPK’dan uygun görüş alınmak suretiyle SPK kaydına alınma tarihinden itibaren 1 (bir) yıl içinde tekrar satışa sunulabilir.

Kayda alınma için SPK’ya başvuru

Kayda alınma için ilgili belgelerle SPK’ya başvuruda bulunulması gerekmektedir. Halka arz edilecek borçlanma araçlarının borsanın ilgili pazarında işlem görüp görmeyeceğine ilişkin olarak da İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’na (“İMKB”) başvuru zorunludur.
Borçlanma araçlarının halka arz yoluyla satılması halinde izahname ve sirküler hazırlanması zorunludur.
SPK, ihraç edilecek borçlanma araçlarının kayda alınmasına ilişkin olarak yapılan başvuruları inceler ve sonuçlandırır. Kayda alınan borçlanma araçlarının satışına ilişkin olarak bir kayıt belgesi düzenlenir, bu kayıt belgesi olmadan ihraç ve satış işlemlerine başlanılamaz.
SPK, kendi takdirinde olmak üzere ihraççıdan borçlanma araçlarına ilişkin yükümlülüklerin yurt içinde yerleşik bir banka veya bir üçüncü kişi tarafından garanti altına alınmasını talep edebilir.

Borçlanma araçlarının türü

Borçlanma araçları halka arz edilerek veya halka arz edilmeksizin tahsisli olarak satılabilir. Borçlanma araçlarının emre, nama veya hamiline olarak hangi türde ihraç edileceğine izahname ve sirkülerde yer verilir.
Borçlanma araçlarının tahsisli olarak veya nitelikli yatırımcıya[i] satışı
Borçlanma araçlarının tahsisli olarak veya nitelikli yatırımcılara satışında izahname ve sirküler düzenlenmez. Borçlanma araçlarını tahsisli olarak satın alacak gerçek ve tüzel kişilerin sayısının gerek bu araçların SPK kaydına alınması aşamasında gerekse kayıt aşamasından sonra yapılacak işlemlerle 100’ü geçmemesi zorunludur. Borçlanma araçları, nitelikli yatırımcılara tahsisli olarak veya yalnızca bu yatırımcılara çağrıda bulunmak suretiyle satılabilir, bu satışlarda sayı yönünden bir kısıtlama uygulanmaz. Diğer bir deyişle 100’ü aşmama kuralı burada aranmaz.

İhraç limitleri

03.09.2009 tarihli ve 27338 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Bakanlar Kurulu[ii] kararı uyarınca, halka açık anonim ortaklıkların ihraç edebilecekleri borçlanma araçlarının toplam tutarı, sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde hazırlanmış, bağımsız denetimden geçirilmiş ve genel kurul tarafından onaylanmış son hesap dönemine ilişkin yıllık finansal tablolarda yer alan öz kaynak toplamının 10 (on) katını geçemez.
Halka açık olmayan anonim ortaklıkların ihraç edebilecekleri borçlanma araçlarının toplam tutarı, sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde hazırlanmış, bağımsız denetimden geçirilmiş ve genel kurul tarafından onaylanmış son hesap dönemine ilişkin yıllık finansal tablolarda yer alan öz kaynak toplamının 6 (altı) katını geçemez.
Halka arz edilmek suretiyle ihraç edilecek borçlanma araçlarının toplam tutarı, yukarıda hesaplanan genel ihraç limitinin yarısını geçemez.

Aracı kuruluş kullanma zorunluluğu

Halka arz edilen borçlanma araçlarının satışının, bunlara ilişkin anapara, faiz ödemesi ve benzeri yükümlülüklerin aracı kuruluşlar (aracı kurum veya bankalar) vasıtasıyla yerine getirilmesi zorunludur.

İzahname, tescili ve ilanı

İzahname, ihraççının mali durumunu, riskleri, mevzuat ve SPKca öngörülen bilgiler kısaca yatırımcıların kararını etkileyebilecek her türlü bilgiyi içerir. Halka arz yoluyla satılacak borçlanma araçlarının SPK kaydına alınmasından sonra, onaylanmış izahname, kayıt belgesi tarihinden itibaren 15 (on beş) gün içinde ortaklığın kayıtlı olduğu Ticaret Sicili’ne tescil ve Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde (“TTSG”) ilan edilir. Tescil ve ilan edilen izahname, ihraççının internet sitesinde ve Kamuyu Aydınlatma Platformu’nda ilan edilir.

Satış süresi ve vade başlangıç tarihi

Halka arz edilecek borçlanma araçlarının satış süresi 2 (iki) işgününden az ve 5 (beş) işgününden fazla olamaz. Halka arz edilecek banka bonoları, bu bonoların vadesi boyunca satışa sunulabilir. SPK, makul gerekçelerin varlığı halinde borçlanma araçlarının satış süresini uzatabilir.
Borçlanma araçlarının yatırımcı hesaplarına aktarıldığı gün vade başlangıç tarihi olarak kabul edilir.

Satış sonuçlarının SPK’ya bildirilmesi

İhraçcı veya aracı kuruluş, borçlanma araçlarının satış süresinin bitimini izleyen 6 işgünü içinde; izahnamenin yayımlandığı TTSG, varsa sirkülerin ilan edildiği gazeteler ile ilan ve reklamların yayımlandığı yazılı yayın araçlarının birer nüshasını, borçlanma araçlarının satıldığı gerçek ve tüzel kişileri, aldıkları miktar ve tutarları ile beraber ve varsa bunların ihraççı ile olan sermaye, yönetim ve ticari ilişkilerini gösteren bir belgeyi, satış sonuçlarına ilişkin olarak Merkezi Kayıt Kuruluşu’ndan alınacak yazıyı SPK’ya göndermekle yükümlüdürler.
Tahvillere İlişkin Esaslar ( vadesi, itfası, erken itfası vb.)

Tahvillerin vadesi 1 yıldan az olmamak üzere serbestçe belirlenebilir. Tahvillerin anaparası, vade bitiminde bir defada veya vade içinde taksitler halinde ödenebilir. İhraççının veya tasarruf sahibinin talebine bağlı olarak kısmen veya tamamen erken itfa edilebilir nitelikte tahvil ihraç edilebilir. Halka arz edilecek tahvillerde itfa planının sirkülerde ve ihraççının internet sitesinde yer alması zorunludur. Bunlara ilişkin esaslar izahnamede gösterilir.

 


[i] Nitelikli yatırımcılar, yerli yabancı yatırım fonları, emeklilik fonları, yatırım ortaklıkları, aracı kurumlar, bankalar, sigorta şirketleri, portföy yönetim şirketleri, ipotek finansmanı kuruluşları, emekli ve yardım sendikaları, vakıflar, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun geçici 20. maddesi uyarınca kurulmuş olan sandıklar, kamuya yararlı dernekler ile nitelikleri itibariyle bu kurumlara benzer olduğu SPK tarafından belirlenecek diğer yatırımcılar ve sermaye piyasası araçlarının ihraç tarihi itibariyle en az 1 milyon TL tutarında Türk ve/veya yabancı para veya sermaye piyasası aracına sahip olan gerçek ve tüzel kişilerdir.
[ii] 03.08.2009 tarih ve 2009/15344 sayılı karar.