Elektronik Haberleşme Sektöründe Tüketici Hakları Yönetmeliği

Ekim 2011

Yönetmeliğin amacı ve kapsamı:

28.07.2010 tarihli, 27655 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektronik Haberleşme Sektöründe Tüketici Hakları Yönetmeliği (“Yönetmelik”), elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan tüketicilerin hakları ile işletmecilerin yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasları kapsar.

Genel esaslar:

Elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan tüketiciler adil ücretlerle hizmetlerden yararlanma ve kişisel verilerinin kamuya açık rehberlerde yer alıp almamasını talep etme hakları yanında aşağıdaki haklara sahiptir.

a) rehber hizmetinden ücretli ve/veya ücretsiz yararlanma ve ayrım gözetilmeksizin kaydolma hakkı,
b) ayrıntılı fatura talep edebilme hakkı,
c) işletmecinin sunacağı elektronik haberleşme hizmetinin kapsamı hakkında bilgi alabilme hakkı,
d) abonelere sunulan hizmet için uygulanacak tarifeler konusunda açık, detaylı ve güncel bilgilere erişebilme hakkı ile tarifelerdeki değişiklikler yürürlüğe girmeden önce bilgilendirilme hakkı,
e) özel içerikli hizmetler de dâhil olmak üzere kısa mesaj, çağrı merkezi, internet ve benzeri yöntemlerle katıldıkları kampanya, tarife kapsamındaki tüm hizmetlerden vazgeçme hakkı,
f) arızaların giderilmesinde, sağlık, yangın, afet, güvenlik ve benzeri acil durum ve güvenlikle ilgili kurum ve kuruluşlar dışında, benzer konumdaki tüketiciler arasında ayrım gözetilmemesini talep etme hakkı,
g) uluslararası standartlar ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun (“Kurum”) belirleyeceği standartlara uygun kalitede hizmetten yararlanma hakkı,
h) görme engellilerin abonelik sözleşmelerini ve faturalarını kendilerinin faydalanabilecekleri şekilde talep etme hakkı,
i) istenmeyen mesaj ve iletileri almayı reddetme hakkı,
j) faturalarına üst sınır getirebilme hakkı
Yönetmelik m. 6 uyarınca işletmeciler, sundukları elektronik haberleşme hizmetlerine erişim ve bu hizmetlerin kullanımı ile ilgili olarak uygulanacak tarifeler ve varsa abonelik paketleri, tarifelerin içerdiği vergi türleri, tarifelerin tüm vergiler dahil fiyatına ait bilgileri talep olmaksızın tüm tüketicilere sunmak ve bu bilgilere kolayca ulaşılabilmesini sağlamakla yükümlüdür.

Ayrıca, önceden kaydedilmiş olup olmamasına bakılmaksızın sohbet, yarışma, şans oyunu ve benzeri hizmetlere ilişkin tüketiciyi bilgilendirme ücretsiz yapılır. Bilgilendirmeyi müteakip tüketicinin kabul etmesi üzerine özel içerikli hizmet sunumu ve ücretlendirmeye başlanır.

Yönetmeliğin 8. maddesi işletmecilerin, kampanya şartları, süresi, hedef kitlesi ve benzeri hususlar hakkında tüketicileri açık ve anlaşılabilir bir şekilde ve ayrıntılı olarak bilgilendirmekle yükümlü olduğunu belirtmektedir. Kampanya bilgileri işletmecilerin internet sitelerinde tüketicilerin kolaylıkla erişebilecekleri şekilde yayımlanır. İşletmeciler, kampanya şartlarında değişiklik yapması halinde, tüketicilerin kazanılmış hakları saklı kalmak kaydıyla, bu değişiklikler uygulanmaya başlanmadan önce tüketicileri bilgilendirir. Taahhüt edilen edimler ile ilgili olarak herhangi bir tüketicinin mağdur olduğunun tespit edilmesi halinde, işletmeciler, kampanyadan yararlanan ve benzer şekilde etkilenen tüm tüketicilerin mağduriyetini giderir.

Yönetmelik m. 9 uyarınca, işletmeciler, tarife değişikliklerini abonelerine değişiklik yürürlüğe girmeden makul bir süre öncesinde kısa mesaj, arama ve/veya posta ile duyurmakla yükümlüdür. Söz konusu süre Kurum tarafından belirlenebilir.

Yönetmelikte belirtilen diğer önemli hususlardan biri de işletmecilerin, internetin güvenli kullanımına ilişkin olarak tüketicileri bilgilendirmek ve Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı tarafından belirlenen yasadışı ve zararlı içeriklere karşı tüketicilerin korunmasına yönelik altyapı seviyesindeki hizmetleri ek ücret olmaksızın seçenekli olarak sunmakla yükümlü olmasıdır. Kurum bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleyebilir.

Ayrıca, tüketici menfaatlerinin korunması için hizmetin mutat kullanım düzeyinin çok üzerinde olduğu tespit edilir, hukuka aykırı veya hileli bir faaliyetin varlığı konusunda haklı bir şüphe bulunur ise, işletmeci bu taktirde, tüketiciye bilgi vererek hizmetin sunumunu kısıtlayabilir veya durdurabilir.

Yönetmelikte ayrıca abonelik sözleşmelerinin şekil ve şartları, aboneliğin feshi, faturalara ilişkin esaslar ile abonelik sözleşmelerindeki haksız şartlar düzenlenmiştir.

İşletmeciler işbu Yönetmelik ile belirlenen yükümlülükleri yerine getirmemeleri halinde 05.09.2004 tarihli ve 25574 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Telekomünikasyon Kurumu Tarafından, İşletmecilere Uygulanacak İdari Para Cezaları ile Diğer Müeyyide ve Tedbirler Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanacaktır.

İşbu Yönetmelik ile 22.12.2004 tarihli ve 25678 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Telekomünikasyon Sektöründe Tüketici Hakları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Sonuç:

Tüketici haklarında önemli gelişmeler sağlayan Yönetmelik uyarınca, işletmeciler uygulanacak tarifeler ve varsa abonelik paketleri, tarifelerin içerdiği vergi türlerini tüm tüketicilere sunmak ve bu bilgilere kolayca ulaşılabilmesini sağlamak; sohbet, yarışma, şans oyunu ve benzeri hizmetlere ilişkin tüketiciyi bilgilendirmeyi ücretsiz yapmak; tarife değişikliklerini abonelerine değişiklik yürürlüğe girmeden makul bir süre öncesinde kısa mesaj, arama ve/veya posta ile duyurmak; internetin güvenli kullanımına ilişkin olarak tüketicileri bilgilendirmek ve yasadışı ve zararlı içeriklere karşı tüketicilerin korunmasına yönelik hizmetleri ek ücret olmaksızın seçenekli olarak sunmak; taahhüt edilen edimler ile ilgili olarak tüketicinin mağdur olması halinde, kampanyadan yararlanan ve benzer şekilde etkilenen tüm tüketicilerin mağduriyetini gidermekle yükümlüdür.