Ercüment Erdem Av. Naciye Yılmaz

İç Denetçilerin Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Şubat 2013

12.07.2006 tarih ve 26226 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esaslarına dair Yönetmelikte (“Yönetmelik”), 07.02.2013 tarih ve 28552 sayılı İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına dair Yönetmelik (“Değişiklik Yönetmeliği”) ile değişiklik yapıldı. İlgili Yönetmelikte yapılan esaslı değişiklikler aşağıda ele alınmaktadır.

Amaç ve Kapsam

Yönetmeliğin amacı kamu idarelerine atanacak iç denetçilerin niteliklerini, çalışma usul ve esaslarını ve ilgili iç denetçilere dair diğer hususları belirlemek olarak düzenlenir. Yönetmeliğin kapsamı, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan idareler, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ile mahallî idarelerin iç denetim faaliyetleri ve iç denetçileri olarak belirlenmişti.

Değişiklik Yönetmeliği ile “Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu” ve “Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu” ibareleri yürürlükten kaldırılarak kapsam daraltıldı.

İç Denetim Faaliyeti

Yönetmeliğin 5. Maddesi uyarınca, iç denetim faaliyeti kamu idarelerinin faaliyetlerinin amaç ve politikalara, kalkınma planına, programlara, stratejik planlara, performans programlarına ve mevzuata uygun olarak planlanmasını ve yürütülmesini; kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını; bilgilerin güvenilirliğini, bütünlüğünü ve zamanında elde edilebilirliğini sağlamayı” amaçlar.

Yönetmeliğin 6. maddesinde iç denetim faaliyetinin kapsamı belirtilir. Buna göre, kamu idarelerinin işlemleri, risk esaslı denetim plan ve programları kapsamında sistematik olarak iç denetime tabi tutulur.

Yönetmelik uyarınca kamu idarelerinde yapılacak denetim çeşitli denetim uygulamalarından oluşur. Bunlar; uygunluk denetimi, performans denetimi, mali denetim, bilgi teknolojisi denetimi ve sistem denetimidir.

Değişiklik Yönetmeliği ile, Yönetmeliğin 9. maddesinde değişiklik yapılmıştır. Bu kapsamda, yalnızca iç denetçiler değil, iç denetim birim başkanı da denetim standartları ve etik kurallara uymakla yükümlüdür.

Üst Yöneticinin Sorumluluğu

İç denetim sürecinde üst yöneticinin sorumluluğu Yönetmelikte detaylı şekilde belirlenir. Üst yönetici, örneğin, iç denetçilerin görevlerini bağımsız bir şekilde yerine getirmeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. Değişiklik Yönetmeliği ile Yönetmeliğin d, f ve g bentlerinde değişiklik yapılmıştır. Üst yönetici (d) iç kontrol sisteminin değerlendirilmesi sürecine yönelik olarak gerçekleştirilen iç denetim faaliyetleri sonrası elde edilen bilgiler ve tavsiyeler doğrultusunda, sistemin aksayan yönlerinin giderilmesine ve kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasına yönelik tedbirleri alır; (f) iç denetim raporları ile bunlar üzerine yapılan işlemleri İç Denetim Koordinasyon Kurulu’na gönderir; (g) iç denetim faaliyetinin kalitesini gözetir ve dış değerlendirme sonuçlarına ilişkin düzeltici önlemlerin alınmasını sağlar.

İç Denetçilerin Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Yönetmeliğin 13 ve devamı maddelerinde iç denetçinin görevleri sayılmaktadır. Bunlar arasında kamu idarelerinin yönetim ve kontrol yapılarını değerlendirmek, kaynakların etkili kullanılması için inceleme yapmak ve öneriler sunmak, harcamalar akabinde yasal uygunluk denetimi yapmak gibi görevler yer alır. Değişiklik Yönetmeliği iç denetim birimi başkanının görev ve yetkilerinin çerçevesini de çizmiştir. Buna göre iç denetim birimi başkanı örneğin, iç denetim birimini denetim raporlama ve standartlarına uygun olarak yönetir, iç denetim raporlarının standartlara uygunluğunu kontrol eder, denetim sonuçlarını izler, dış değerlendirme sonuçlarına dair düzeltici önlemler alır.

Buna ek olarak, Yönetmeliğin 14. maddesi tümüyle değişerek “denetim gözetimi faaliyeti” başlığı altında düzenlenmiştir.

İç Denetçilerin Bağımsızlığı, Tarafsızlığı ve Güvencesi

Yerine getirdikleri görev itibariyle iç denetçilerin bağımsız ve tarafsız olması önem arz eder. Bu nedenle Yönetmelikte söz konusu bağımsızlık ve tarafsızlık ele alınarak iç denetçilerin güvencesi ortaya konulur.

İç denetçiler görevlerini yerine getirirken bağımsız ve tarafsız davranırlar ve kendilerine Yönetmelik ve ilgili yönergelerde yer alan görevler dışında hiçbir görev verilemez ve yaptırılamaz.

Bu kapsamda, Değişiklik Yönetmeliği ile iç denetçilerin bağımsızlığı, tarafsızlığı ve güvencesini düzenleyen Beşinci Bölüm’e esaslı bir değişiklik getirilmemiştir.

İç Denetimin Planlanması, Yürütülmesi ve Raporlanması

Yönetmelik uyarınca, İç Denetim Koordinasyon Kurulu’nun hazırladığı iç denetim stratejik planı da dikkate alınarak üç yıllık dönemler için iç denetim planı hazırlanır. Buna ek olarak, bir yıllık dönemi geçmemek üzere bir iç denetim programı düzenlenir.

Değişiklik Yönetmeliği ile raporların sunulmasına dair 44. madde tümüyle değiştirilmiştir.

Sonuç

Yönetmelikte yapılan değişikliklerle Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Yönetmelik kapsamından çıkarılmış, Yönetmeliğin çeşitli maddeleri detaylandırılmış, görev ve yetkiler kapsamında belirlemeler yapılmıştır. Buna ek olarak, tanımlar kapsamında eklemelerde bulunularak Yönetmelikte geçen terimlerde anlaşılırlık kolaylaştırılmıştır.