Ercüment Erdem Av. Selen Öztürk

İmtiyazlı Pay Sahipleri Özel Kurulu

Ekim 2014

Giriş

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (“TTK”), imtiyazlı pay sahiplerinin imtiyazlarının korunması amacıyla bazı hükümler öngörür. Bu bağlamda genel kurulun esas sözleşmeyi değiştirme yetkisi imtiyazlı pay sahiplerinin hakları ile sınırlandırılır. İmtiyazlı pay sahipleri özel kurulu başlığını taşıyan TTK m. 454 uyarınca genel kurulun esas sözleşmenin değiştirilmesine, yönetim kuruluna sermayenin artırılması konusunda yetki verilmesine ilişkin kararları ve yönetim kurulunun sermayenin artırılmasına ilişkin kararları, pay sahiplerinin imtiyazlarını ihlal ettiği takdirde, imtiyazlı pay sahiplerinin toplantıya çağrılmasına ve karara onay vermesine tabi olacaktır.

TTK m. 454 imtiyazlı pay sahipleri özel kurulunun onayına gerek olan haller, toplantıya çağrı usulü, toplantıda karar alış şekli ve yönetim kurulu tarafından imtiyazlı pay sahipleri özel kurulu kararı aleyhine açılacak davayı düzenlemektedir. Bu makalede bu hususlar incelenecektir.

İmtiyazlı Pay Sahipleri Özel Kurulunun Onayına Gerek Olan Haller

TTK m. 454/1 imtiyazlı pay sahipleri özel kurulunun onayının hangi hallerde gerekli olacağını belirtir. Bu haller kanunda sayılmış olup, bu haller dışındaki kararların uygulanması için imtiyazlı pay sahipleri özel kurulunun onayı gerekli değildir.

Bu hallerden ilki genel kurulun esas sözleşme değişikliği kararlarının imtiyazlı pay sahiplerinin hakkını ihlal etmesidir. Bu durum, esas sözleşme değişikliği ile imtiyazın kaldırılması veya sınırlandırılması şeklinde meydana gelebilir. Örneğin, esas sözleşme ile kendilerine oyda imtiyaz tanınmış pay sahiplerinin bu hakkı esas sözleşme değişikliği ile kaldırılıyorsa, bu kararın uygulanması için imtiyazlı pay sahipleri özel kurulunun onayı gerekir. İhlal halleri bunlarla sınırlı olmayıp, imtiyazlı pay sahiplerinin haklarını ihlal eden diğer durumlar da bu kapsamda değerlendirilir.

Bu hallerden bir diğeri ise genel kurulun yönetim kuruluna sermayenin artırılması konusunda yetki vermesine ilişkin karardır. Bu durumda yönetim kurulu genel kurul kararına dayanarak henüz bir karar almasa dahi, karar alma ihtimali bulunması imtiyazlı pay sahipleri özel kurulunun toplanması için yeterlidir. Genel kurulun yetki kararı yönetim kurulunun imtiyazlı pay çıkarabilmesine olanak veriyorsa imtiyazlı pay sahiplerinin haklarını ihlal etme olasılığı var demektir[1].

TTK m. 454/1’in işaret ettiği son hal ise yönetim kurulunun sermayenin artırılmasına ilişkin kararının imtiyazlı pay sahiplerinin haklarını ihlal etmesidir. Kayıtlı sermaye sisteminde bu tip bir ihlal meydana gelmesi mümkündür.

Bu hallerde, imtiyazlı pay sahiplerinin hakları ihlal ediliyorsa, kararlar imtiyazlı pay sahipleri özel kurulunda onanmadıkça uygulanmaz. Bu imtiyazlı pay sahipleri özel kuruluna ise ancak ilgili imtiyazı ihlal edilen pay sahipleri katılabilir, ihlal edilmeyen başka bir imtiyaza sahip pay sahipleri özel kurula katılamaz.

Önemli olan bir diğer husus, imtiyazlı pay sahipleri özel kurulunun toplanması için genel kurul veya yönetim kurulu kararının herhangi bir kanuna aykırı olmasının yeterli olmadığı, önemli olanın imtiyazlı pay sahiplerinin imtiyazlarını ihlal etmesi olduğudur.

İmtiyazlı Pay Sahipleri Özel Kurulunun Toplantıya Çağrılması

TTK m. 454/2 imtiyazlı pay sahipleri özel kurulunu yönetim kurulunun toplantıya çağıracağını düzenler. İlgili madde uyarınca, yönetim kurulu en geç genel kurul kararının ilan edildiği tarihten itibaren bir ay içinde özel kurulu toplantıya çağırır. Yönetim kurulunun bu yetkisi devredilemez niteliktedir. Yönetim kurulu bu sürede imtiyazlı pay sahipleri özel kurulunu toplantıya çağırmadığı halde, imtiyazlı pay sahiplerinden her biri yönetim kurulunun çağrı süresinin son gününden başlayarak onbeş gün içinde asliye ticaret mahkemesine toplantıya çağrılma için başvurabilir. Dolayısıyla kanun yönetim kurulu haricinde her bir imtiyaz sahibine de çağrı için mahkemeye başvurma yetkisi tanır. Burada hedef yönetim kurulu ile imtiyazlı pay sahiplerinin menfaatinin çatıştığı durumlarda mahkemenin tarafsız bir karar vermesini sağlamak olarak değerlendirilebilir.

İmtiyazlı Pay Sahipleri Özel Kurulu Toplantısı

TTK m. 454/3 uyarınca imtiyazlı pay sahipleri özel kurulu imtiyazlı payları temsil eden sermayenin yüzde altmışının katılımı ile toplanır ve toplantıda temsil edilen payların çoğunluğuyla karar alır. TTK, genel kuruldan farklı bir şekilde, özel kurul için toplantı ve karar nisabı gösterir. Bununla birlikte, eğer imtiyazlı pay sahipleri genel kurulda ilgili kararlara olumlu oy vermişse, özel kurul yapılamayacaktır.

TTK m. 454/3 ayrıca özel kurulda imtiyazlı pay sahiplerinin haklarının ihlal edildiğine karar verilmesi halinde yerine getirilmesi gereken birkaç adım öngörür. Buna göre, ilgili karar gerekçeli bir tutanakla tespit edilir ve tutanak karar tarihinden itibaren on gün içinde yönetim kuruluna teslim edilir. Dolayısıyla, imtiyazlı pay sahiplerinin ihlale karar vermesi halinde bu ihlalin gerekçelerinin gösterilmesi aranır. Bunlara ek olarak, genel kurul kararına olumsuz oy verenlerin en az nisabı oluşturan sayıda imzalarını içeren liste ve açılabilecek dava için geçerli olmak üzere ortak bir tebligat adresi de yönetim kuruluna verilmelidir. TTK m. 454/3 bu şartlara uyulmadığı takdirde özel kurul kararının alınmamış sayılacağını belirtir. Dolayısıyla, karar alınırken kanunda gösterilen bu şartların yerine getirilmesi gerekir.

Çağrıya rağmen özel kurulun toplanmaması halinde ise genel kurul kararı onaylanmış sayılacaktır.

İmtiyazlı Pay Sahipleri Özel Kurulu Kararının İptali

İmtiyazlı pay sahipleri özel kurulu, imtiyazlarının ihlal edildiğini belirterek genel kurul kararını onamama yetkisine sahiptir. Bu halde, yönetim kurulu, imtiyazlı pay sahiplerinin gerekçelerini tatmin edici bulmadığı halde, bu kararın iptali ve genel kurul kararının tescili için şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinde dava açabilir. Dava ilgili karar tarihinden itibaren bir ay içinde açılmalıdır.

İptal davasında husumet genel kurul kararının onaylanmasına olumsuz oy kullanan imtiyazlı pay sahiplerine yöneltilir. Bu düzenleme ile olumlu oy kullananların gereksiz yere dava edilmesi önlenmiştir[2].

Sonuç

İmtiyazlı pay sahipleri özel kurulu, imtiyazlı pay sahiplerine imtiyazlarının korunması amacıyla belirli güvenceler getirir. İmtiyazlı pay sahipleri özel kurulu TTK m. 454 tahtında düzenlenmekte olup, imtiyazlı pay sahipleri özel kurulu ve bu kurul kararlarının iptaline ilişkin detaylı hükümler içerdiğinden önemli bir düzenleme olarak değerlendirilmelidir.



[1] Ünal Tekinalp, Sermaye Ortaklıklarının Yeni Hukuku, s. 98.

[2] Hasan Pulaşlı, Yeni Şirketler Hukuk Genel Esaslar, s. 754.