Mirasçılık Belgesi Verilmesi Ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik

Ekim 2011

Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (“Yönetmelik”), 4 Ekim 2011 tarih ve 28074 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe girdi. Yönetmelik, mirasçılık belgesi verilmesi ve terk eden eşin ortak konuta davet edilmesi işlemlerinin noterler tarafından yapılmasına ilişkin usul ve esasları düzenledi. Yönetmelik, nüfus kayıtlarının yeterli olduğu, yargılamanın gerekmediği veya talep edenin yabancı olmadığı hallerde mirasçılık belgesi verilmesi ve terk eden eşin ortak konuta davet edilmesi işlemleri hakkında uygulanacaktır. Yönetmelik uyarınca yapılacak işlemler, bizzat noter veya noterlik dairesinde kendisine imza yetkisi verilmiş olan hukuk fakültesi mezunu görevli ya da noter stajyeri tarafından yerine getirilecektir.

Mirasçılık Belgesi Verilmesi

Mirasçılık belgesi, 4721 sayılı Medeni Kanun’un 598. maddesinde düzenlenen, ölen kişinin mirasçılarını ve miras üzerinde ne oranda hak sahibi olduklarını düzenleyen bir belgedir. Mirasçılık belgesi, Yönetmelik’in yürürlüğe girmesinden önce, yalnızca sulh hukuk mahkemeleri tarafından verilebilmekteydi.

Yönetmelik uyarınca, mirasçılık belgesi noterler tarafından verilebilecektir. Noterler, mirasçılık belgesi başvurusu üzerine, ilgili tarafından sunulacak güncel nüfus kayıt örnekleri veya elektronik kayıtlarda mevcut olan bilgileri esas alır. Bu kayıtlar uyarınca yasal mirasçı olduğu tespit edilen ilgiliye, miras paylarını gösteren mirasçılık belgesi verilir. Ancak, belge verilmesinin tanık dinlenmesi, bilirkişi incelemesi yapılması ve yargılamayı gerektirmesi gibi hallerde, noterler tarafından mirasçılık belgesi verilmesi mümkün olmayacaktır. Bu hallerin, noterler tarafından doğru tespit edilip buna göre işlem yapılması gerekir.

Noterlerin verdiği mirasçılık belgelerine karşı, mirasçılık belgesi başvurusu yapan ya da belge sebebiyle menfaatinin ihlâl edildiğini iddia edenler tarafından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre yetkili sulh hukuk mahkemesine itirazda bulunulabilir. Böylece, noterler tarafından verilen kararların denetiminin mahkemeler tarafından yapılması söz konusu olacaktır.

Terk Eden Eşin Ortak Konuta Daveti

Terk eden eşin ortak konuta daveti hususu, 4721 sayılı Medeni Kanun’un 164. maddesi uyarınca, terk sebebiyle açılabilecek boşanma davalarına ilişkindir. İlgili madde uyarınca, ortak konutu terk eden ve altı ay boyunca ortak konuta dönmeyen eşe karşı boşanma davası açılabilmektedir.

Yönetmelik’in yürürlüğe girmesinden önce, altı aydır ortak konuta dönmemiş olan eşe, hâkim tarafından ihtar yapılmaktaydı. Yönetmelik ise, terk ihtarının noterler tarafından yapılacağını düzenledi. Terk ihtarı, ihtar eden ve ihtar edilen eşlerin kimlik bilgileri, eşin davet edildiği konuta ilişkin detaylar ve iki ay içinde ortak konuta dönülmemesi halinde boşanma davası açılabileceği gibi hususları içerir.

Sonuç

Yönetmelik kapsamında noterlere verilen yetkiler, mahkemelerin iş yükünü hafifletme amacını taşımaktadır. Yeni düzenlemelerin mahkemelerin iş yükünü azaltacağı da kuşkusuzdur. Yönetmelik’ten önceki dönemde, dava açma zorunluluğundan dolayı, vakit kayıpları oluşmakta, mirasçılık belgesi alınmasına yönelik prosedür zorlaşmaktaydı. Ancak, özellikle mirasçılık belgesi bakımından, nüfus kayıtlarının gerçeği yansıtmadığı hallerde hak kayıpları meydana gelebilecektir. Bu durumda, yargılamayı gerektiren hallerin iyi tespit edilip buna göre işlem yapılması yerinde olacaktır.