Ercüment Erdem Gaye Spolitis

Sanayi İşbirliği Projelerinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik

Şubat 2018

Giriş

Sanayi İşbirliği Projelerinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik (“Yönetmelik”) 17.02.2018 tarihli ve 30335 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun (“KİK”) genel gerekçesinde belirtildiği üzere KİK’in amacı kamu harcaması gerektiren işlere özgü ihalelerde yeni uygulamaların hayata geçirilebilmesi ve gelir elde edilmesine yönelik ihalelerin kendine özgü niteliklerine uygun olarak ihtiyaçlara cevap verecek şekilde ayrı kanunlarda düzenlenmesidir. Sanayi İşbirliği Projelerinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik de bu amaç doğrultusunda hazırlandı. Yönetmelik ile KİK uyarınca yenilik, yerlileşme ve teknoloji transferini sağlamaya yönelik sanayi işbirliği uygulamalarını içeren mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde uygulanacak usul ve esaslar belirlenir. Bu makalede Yönetmelik’le getirilen düzenlemeler ele alınacaktır.

Sanayi İşbirliği Projeleri

Yönetmelik’in 3. maddesinin (p) fıkrasında yer alan tanıma göre, “sanayi işbirliği projesi”  idarenin; yenilik, yerlileşme ve/veya teknoloji transferi içeren mal alımı, hizmet alımı veya yapım işlerini ihtiva eden projeyi ifade eder.

İhale Sürecindeki Temel İlkeler

Yönetmelik uyarınca yapılacak ihalelerde; saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenilirlik, gizlilik, kamuoyu denetimi, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması esastır. Bu kapsamda yapılacak ihalelerde fiyatın yanı sıra, işletme ve bakım maliyeti, verimlilik, kalite, teknik üstünlükler ve Sanayi ve Teknoloji Katılımı (“STK”) yükümlülükleri gibi fiyat dışı unsurlar da değerlendirmeye alınır. Ayrıca Yönetmelik, aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinin bir arada ihale edilemeyeceğini düzenler.

Tedarik Grubu ve STK Grubu

Yönetmelikte; Tedarik Grubu ve STK Grubunun kuruluşu, ihale usulünün belirlenmesi, ihale dokümanının hazırlanması ve verilmesi, ihale komisyonları, tekliflerin hazırlanması ve sunulması, teklif değerlendirme planlarının hazırlanması, teklif dosyasının açılması, tekliflerin açılması ve değerlendirilmesi ile tedarik ve STK sözleşmelerinin imzalanmasına ilişkin esaslar da düzenlenir. Bu bağlamda yönetmelik uyarınca isteklinin tek olması durumunda bu istekliyle, birden fazla olması durumunda ise ilk sıradaki istekliyle sözleşme müzakerelerine başlanır. Tedarik sözleşmesi müzakereleri, tedarik ihale komisyonu tarafından, STK sözleşmesi müzakereleri ise STK komisyonu tarafından yapılır. Sözleşme müzakerelerinde, isteklinin fiyat teklifinde artış yapılamaz.

Sanayi ve Teknoloji Katılımı Kategorileri

Yönetmelik ile ayrıca STK kategorileri düzenlenir. Bu bağlamda yerli katkı Kategori-A altında, teknolojik işbirliği Kategori-B altında, ihracat ise Kategori-C altında düzenlenir.

Bu kapsamda Kategori A altında “yerli katkı”, tedarik sözleşmesi kapsamında yurt içindeki şirketler ile kurum ve kuruluşlar tarafından yurt içinde gerçekleştirilen faaliyetler olarak tanımlanır.

Kategori B altında “teknolojik işbirliği”; tedarik sözleşmesi kapsamında Kategori-A faaliyetleri ile ilgili olarak yapılacaklar hariç olmak üzere, Bakanlık tarafından belirlenen alanlarda, sanayileşme, yerlileşme ve ticarileşme amacıyla; yurt içindeki şirketler, kurum ve kuruluşlar tarafından gerçekleştirilecek Ar-Ge, tasarım, üretim, yazılım geliştirme, test ve benzeri çalışmalara/faaliyetlere ve akademik çalışmalara sağlanacak altyapı, donanım, yazılım, hizmet, bilgi, doküman, eğitim, fikri ve sınai mülkiyet hakkı, sertifikasyon, finansal ve benzeri destekler olarak tanımlanır.

Kategori C altında “ihracat”; tedarik sözleşmesi kapsamında tedarik edilen mal, hizmet veya yapım işinin veya Bakanlık tarafından belirlenen alanlardaki mal, hizmet veya yapım işinin ihracatı olarak tanımlanır.

Yüklenicinin Sorumlulukları ve Kredilendirme

Yönetmelikte yüklenicinin sorumluluklarına ilişkin ve kredilendirmeye ilişkin hükümlere de yer verilir. Yönetmelik uyarınca, yüklenici, STK yükümlülüklerini yerine getirirken idare ve Bakanlığa ilave herhangi bir mali yük getiremez. STK esaslarının kayıtsız şartsız kabul edilmesi ve STK esaslarındaki her bir kategoriye ilişkin belirlenen asgari STK yükümlülük oranlarının sağlanması zorunludur.

Yüklenici, STK sözleşmesi kapsamında STK yükümlülüğünün % 6’sı oranında ve STK yükümlülük süresinin tamamlanmasından itibaren en az bir yıl süreyle geçerli olan bir STK teminat mektubunu Bakanlığa sunar.

Tedarik sözleşmesi bedelinin fiyat farkı dahil herhangi bir nedenle artırılması veya azaltılması durumunda, yüklenicinin toplam STK yükümlülüğünün değeri de bununla orantılı olarak artırılır veya azaltılır.

Tedarik sözleşmesinin tamamen feshi halinde yüklenicinin STK yükümlülüğü sona erer. Tedarik sözleşmesinin kısmi feshi halinde ise, yüklenicinin STK yükümlülüğünün feshedilen bölümle orantılı kısmı geçersiz sayılır. Fesih halinde, STK teminat mektubunun cezai şart olarak irat kaydedileceği durumlar STK sözleşmesinde düzenlenir

Yönetmelik uyarınca kredilendirme, ön onayda belirtilen koşullar ve STK kredilendirme katsayı tablosunda belirtilen katsayılardan Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından uygun bulunan katsayı kullanılarak yapılır.

Ceza Oranı

Yönetmelik’te Kategori-A, Kategori-B, Kategori-C, yan sanayi iş payı ve KOBİ iş payı yükümlülüklerinin STK sözleşmesinde belirtilen süre ve şartlarda yerine getirilmemesi halinde, yerine getirilmeyen STK yükümlülüğünün %6’sı oranında ceza uygulanır.

Sonuç

Yönetmelik’in 17.02.2018 tarihinde yürürlüğe girmesiyle birlikte 15.02.2015 tarihli ve 29268 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3’üncü maddesinin (u) Bendine Göre Yapılacak Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Sanayi İşbirliği Programı Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik yürürlükten kaldırıldı. Ancak, Yönetmelik’in yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı yapılmış olan ihaleler ilanın yapıldığı tarihte yürürlükte olan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 3’üncü maddesinin (u) Bendine Göre Yapılacak Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Sanayi İşbirliği Programı Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerine göre yürütülecektir. Bu Yönetmelik ile Sanayi İşbirliği Projelerinin yürütülmesine ilişkin önemli değişiklikler yapıldı.