Türk Rekabet Kurulu Doğan Dağıtım İle Petrol Ofisi Arasında İmzalanan Sözleşmeye 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 8. Maddesi Uyarınca Menfi Tespit Belgesi Verdi

Mart 2009

Türk Rekabet Kurulu 31 Aralık 2008 tarih ve 08-76/1226-464 sayılı Doğan Dağıtım Kararı
http://www.rekabet.gov.tr/dosyalar/kararlar/karar2678.pdf

Türk Rekabet Kurulu (“Rekabet Kurulu veya Kurul”), 31 Aralık 2008 tarih ve 08-76/1226-464 sayılı kararında (“Karar”) Doğan Dağıtım Satış Pazarlama ve Matbaacılık A.Ş. (“Doğan Dağıtım”) ve Petrol Ofisi A.Ş. (“PO”) arasında akaryakıt tedarikine ilişkin olarak akdedilen sözleşme (“Sözleşme”) ile PO ve Doğan Dağıtım bayileri ve nakliyecileri (“Müşteriler”) arasında akdedilen ek sözleşmeye (“Ek Sözleşmeler”) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (“RKHK”) 8. maddesi uyarınca menfî tespit belgesi verdi .[1]

Sözleşme

Sözleşme, Doğan Dağıtım’ın, bayileri ve nakliyecilerinin PO’nun bir “taşıt tanıma sistemi” niteliğindeki akaryakıt satış hizmeti olan “PO AutoMatic” sistemine dahil edilmesine gayret ve bunu tavsiye etmesi, PO’nun da Doğan Dağıtım tarafından onaylanan müşterilerin araçlarına Automatic akaryakıt ikmal ve data hizmeti vermesine ilişkindir.

Ek Sözleşme

Ek Sözleşme, PO’nun Müşteriler’in araçlarına “AutoMatic” sistemi vasıtasıyla akaryakıt satışı yapmasını ve AutoMatic kullanım bedellerinin Müşteriler adına Doğan Dağıtım tarafından PO’ya ödenmesini düzenlemektedir.

İlgili Pazar

Rekabet Kurulu, ilgili ürün pazarını, bahsi geçen sözleşmelerin kapsamını göz önünde bulundurarak “beyaz akaryakıt ürünleri pazarı” olarak belirlemiştir. Kurul, ilgili coğrafî pazarı ise, akaryakıt dağıtım faaliyetinin yurt çapında gerçekleştirilmesi ve rekabet şartlarının farklılaşmasına neden olacak bir unsur bulunmaması sebebiyle, “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak tespit etmiştir.

RKHK m. 8/I: “İlgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Kurul, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme devralmanın bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfî tespit belgesi verebilir.”

RKHK’nun 4. Maddesi Kapsamında Değerlendirme

[2]

Rekabet Kurulu, Sözleşme’nin rakip olmayan ve aralarında dikey ilişki bulunmayan teşebbüsler arasında kurulmuş olması itibariyle RKHK’nun 4. maddesine aykırı olmadığı sonucuna ulaşmıştır.

Kurul, Ek Sözleşmeler’in pazar kapatıcı hükümler içermemeleri sebebiyle RKHK’nun 4. maddesine aykırı olmadığını tespit etmiştir.[3]

RKHK’nun 6. Maddesi Kapsamında Değerlendirme

[4]

Rekabet Kurulu, PO’nun ilgili pazarda yüksek pazar payı ile lider konumda olduğunu[5]belirlemiş ancak karara konu sözleşmelerin ilgili pazarda rekabeti sınırlayıcı nitelikte hissedilir bir etki yaratma olasılığının çok düşük olduğunu dikkate alarak sözleşmelerin RKHK’nun 6. maddesi kapsamında hâkim durumun kötüye kullanılması hali teşkil etmeyeceğine karar vermiştir.

Kurul, PO’nun ve Müşteriler’in akaryakıt dağıtım pazarında hâkim durumda olmamaları nedeniyle Ek Sözleşme’nin de RKHK’nun 6. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşmıştır.

Rekabet Kanunu’nun 7. Maddesi Kapsamında Değerlendirme

[6]

Rekabet Kurulu, Ana Sözleşme ile Ek Sözleşmeler’in herhangi bir birleşme veya devralma işlemini içermemeleri nedeniyle, RKHK’nun 7. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceklerine karar vermiştir.

Sonuç

Rekabet Kurulu, Ana Sözleşme ve Ek Sözleşmeler’in, RKHK’nun 4, 6 ve 7. maddelerine aykırılık içermemeleri nedeniyle aynı kanunun 8. maddesi uyarınca menfî tespit belgesi verilmesine karar vermiştir.

1-RKHK m. 8/I: “İlgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Kurul, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme devralmanın bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfî tespit belgesi verebilir.”

2-RKHK m. 4 belirli bir mal veya hizmet piyasasında rekabeti doğrudan veya dolaylı olarak sınırlayan veya sınırlama amacı taşıyan anlaşma, uyumlu eylem ve kararları yasaklamaktadır.

3-Kurul, Müşteriler’in akaryakıt alımında son kullanıcı konumunda olduklarını ve teşebbüs niteliğine haiz olmadıklarını da belirtmiştir.

4-RKHK m. 6 hâkim durumda bulunan bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütünü veya bir bölümünde mevcut hâkim durumlarını kötüye kullanmalarını yasaklamaktadır.

5-Rekabet Kurulu, PO de dâhil olmak üzere, sektördeki dağıtıcı firmaların hâkim durumda olmadıklarını tespit ettiği 24.07.2008 tarih ve 08–47/653–250 sayılı kararına atıfta bulunmuştur. Bu kararda Kurul, sektörde yer alan dağıtıcı firmalardan hiçbirin “rafinaj” ile “siyah ve beyaz ürünlerden oluşan (jet yakıtı hariç) akaryakıt ürünleri dağıtımı” pazarlarında hâkim durumda olmadığını tespit etmişti. Ayrıntılı bilgi için bkz.http://www.rekabet.gov.tr/dosyalar/kararlar/karar2627.pdf

6-RKHK m. 7 bir ya da birden fazla teşebbüs arasında gerçekleşen ve hâkim durum yaratmaya veya mevcut hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye ve ülkenin bütünü veya bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabeti önemli ölçüde azaltmaya yönelik birleşme ve devralma işlemlerini yasaklamaktadır.