Ercüment Erdem Prof. Dr. H. Murat Develioğlu

Veri Sorumluları Siciline Kayıt ile İlgili Genel Bilgiler ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun Veri Sorumluları Siciline Kayıt Yükümlülüğüne Getirilen İstisnalara İlişkin Kararı

Mayıs 2018

Giriş

Bilindiği üzere 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“Kanun”) 24 Mart 2016 tarihinde kabul edilerek 7 Nisan 2016 tarihli ve 29677 sayılı Resmi Gazete’de yayınlandı ve istisna tutulan bazı maddeler hariç yayın tarihinde yürürlüğe girdi.

Kanunun 1. maddesi uyarınca, bu Kanun’un amacı, kişisel verilerin işlenmesinde başta özel hayatın gizliliği olmak üzere kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülükleri ile uyacakları usul ve esasları düzenlemektir. Bu amaçların efektif bir şekilde yerine getirilmesi amacıyla Kanun’un 16. maddesi uyarınca Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun (“Kurul”) gözetiminde, Başkanlık tarafından kamuya açık olarak Veri Sorumluları Sicili (“Sicil”) tutulur.

Aşağıda önce Sicile kayıtla ilgili genel düzenlemelere yer verilecek, akabinde de Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun (“Kurum”) sicille ilgili verdiği yakın tarihli bir karar hakkında bilgilendirme yapılacaktır.

Veri Sorumluları Siciline Kayıt Zorunluluğu

Kanun’un 16. maddesi uyarınca veri sorumluları, kişisel veri işlemeye başlamadan önce Sicile kayıt yükümlülüklerini yerine getirmek zorundadır. Yine Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun aynı maddesi uyarınca Kurul’un gözetiminde, Başkanlık tarafından kamuya açık olarak tutulacak olan Veri Sorumluları Sicilinin oluşturulması, idaresi ile Veri Sorumluları Siciline yapılması öngörülen kayıtlara ilişkin usul ve esasları belirlemek ve uygulanmasını sağlamak amacıyla çıkarılan Veri Sorumluları Sicili Hakkında Yönetmelik (“Yönetmelik”) madde 8 uyarınca da veri sorumluları, kişisel veri işlemeye başlamadan önce Sicile kayıt yükümlülüklerini yerine getirmek zorundadırlar.

Bu düzenlemelere göre, kayıt yükümlülüğü altında bulunmayan, sonradan kayıt yükümlüsü haline gelen veri sorumluları, yükümlülük altına girmelerini müteakip otuz gün içerisinde Sicile kaydolurlar.

Kayıt yükümlülüğü altında bulunan veri sorumluları, herhangi bir fiili, teknik ya da hukuki imkansızlık nedeniyle kayıt yükümlülüklerinin yerine getirilememesi halinde, bu imkansızlığın ortaya çıktığı tarihten itibaren en geç 7 iş günü içerisinde Kurum’a yazılı olarak başvurmak ve gerekçesini belirtmek şartıyla, kayıt yükümlülüklerini yerine getirmek için Kurum’dan ek süre talep edebilirler. Kurum, bir defaya mahsus olmak ve her halde otuz günü geçmemek üzere ek süre verebilir.

Kayıt Yükümlülüğünün İstisnaları

Yukarıda da belirttiğimiz üzere, veri sorumluları, kişisel veri işlemeye başlamadan önce Sicile kayıt yükümlülüklerini yerine getirmek zorundadır. Durum bu olmakla beraber, Kanun’a göre, işlenen kişisel verinin niteliği, sayısı, veri işlemenin kanundan kaynaklanması veya üçüncü kişilere aktarılma durumu gibi Kurulca belirlenecek objektif kriterler göz önüne alınmak suretiyle, Kurul tarafından, Veri Sorumluları Siciline kayıt zorunluluğuna istisna getirilebilir (m. 16).

Yönetmelik’te de bu konuda şu düzenlemeler yer almaktadır (m. 16):

Kurul, aşağıdaki kriterleri göz önünde bulundurarak kayıt yükümlülüğüne istisna getirebilir:

  1. Kişisel verinin niteliği,
  2. Kişisel verinin sayısı,
  3. Kişisel verinin işlenme amacı,
  4. Kişisel verinin işlendiği faaliyet alanı,
  5. Kişisel verinin üçüncü kişilere aktarılma durumu,
  6. Kişisel veri işleme faaliyetinin kanunlardan kaynaklanması,
  7. Kişisel verilerin muhafaza edilmesi süresi,
  8. Veri konusu kişi grubu veya veri kategorileri.

Kurul, birinci fıkrada sayılan kriterler çerçevesinde belirlenen istisnaların kapsamı ile uygulama usul ve esaslarını belirlemek amacıyla karar alma yetkisini haizdir. Kurul bu kararlarını uygun yöntemlerle yayımlayarak kamuya duyurur.

Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun Veri Sorumluları Siciline Kayıt Yükümlülüğüne Getirilen İstisnalara İlişkin Kararı

Kişisel Verileri Koruma Kurumu, yukarıdaki düzenlemelere dayanarak, Veri Sorumluları Siciline Kayıt Yükümlülüğüne Getirilen İstisnalara İlişkin 02.04.2018 tarih ve 2018/32 sayılı bir karar vermiş ve bu karar 15.05.2018 tarih ve 30422 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Bu karara göre:

  • Herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olarak, yalnızca otomatik olmayan yollarla kişisel veri işleyenler,
  • 01.1972 tarihli ve 1512 sayılı Noterlik Kanunu uyarınca faaliyet gösteren noterler,
  • 11.2004 tarihli ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu’na göre kurulmuş derneklerden, 29.02.2008 tarihli ve 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’na göre kurulmuş vakıflardan ve 18.10.2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’na göre kurulmuş sendikalardan yalnızca ilgili mevzuat ve amaçlarına uygun faaliyet alanlarıyla sınırlı ve sadece kendi çalışanları, üyeleri, mensupları ve bağışçılarına yönelik kişisel veri işleyenler,
  • 04.1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na göre kurulmuş siyasi partiler,
  • 03.1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca faaliyet gösteren avukatlar,
  • 06.1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ile Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu uyarınca faaliyet gösteren Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler

sicile kayıt yükümlülüğünden muaf tutulmuşlardır.

Sonuç

Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun Veri Sorumluları Siciline Kayıt Yükümlülüğüne Getirilen İstisnalara İlişkin 02.04.2018 tarih ve 2018/32 sayılı bir kararı ile yukarıda anılan veri işleyenler Sicile kayıt zorunluluğundan muaf tutulmuşlardır. Ancak, burada belirtelim ki, Sicile kayıt olmaktan muaf olmaları, veri işleyenlerin Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında diğer yükümlülüklere uymayacakları anlamına gelmez. Diğer bir ifade ile, bu kişiler de Kanun’un düzenlemelerine tabidirler. İstisna sadece sicile kayıt zorunluluğuna ilişkindir.