HUKUKU-POSTASI-2017

256 HUKUK POSTASI 2017 veya kullanımlarına çeşitli sınırlamalar getirebilir. Örneğin seçimlik hakların sadece mahkeme kanalıyla kullanılabileceğine ilişkin sınır- lama getirilebilir. Buna ek olarak ayıp sebebiyle satılanın değerindeki eksikliğin satış bedeline çok yakın olması durumunda alıcı seçimlik haklarından sadece dönmeyi veya satılanın benzeri ile değiştirilmesini talep edebilir. Bir diğer sınırlama ise yukarıda da vurgulanan zaman bakımında sınırlamalardır. TBK ve TTK nezdinde düzenlenen süre- lerin kaçırılması durumunda seçimlik hakların kullanılamayacağı düzenlenmiştir. Yine TBK m. 227’de belirtildiği gibi satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın ta- mamını gidererek alıcının seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir. Dönme Dönmenin sonuçları TBK m. 229’da açıklanmıştır. Bu madde uyarınca, “ Satış sözleşmesinden dönen alıcı, satılanı, ondan elde ettiği yararları ile birlikte satıcıya geri vermekle yükümlüdür. Buna karşılık alıcı da, satıcıdan aşağıdaki istemlerde bulunabilir: 1. Ödemiş olduğu satış bedelinin, faiziyle birlikte geri verilme- si. 2. Satılanın tamamen zaptında olduğu gibi, yargılama giderleri ile satılan için yapmış olduğu giderlerin ödenmesi. 3. Ayıplı maldan doğan doğrudan zararının giderilmesi. Satıcı, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alıcının diğer zararlarını da gidermekle yükümlüdür ”. Yukarıda bahsedilen görüş ayrılıkları sebebiyle bazı durumlarda alıcının tek taraflı irade beyanı ile bazı durumlarda da satıcının onayı ile ve bazen de mahkemenin vereceği dönme kararı ile satış sözleşme- si geçmişe doğru etkili olarak ortadan kalkar. Bundan dolayı dönme hakkının kullanılması halinde taraflarca yerine getirilmiş edimlerin iadesi gereklidir. Dönme hakkının kullanılmasındaki maksat, sözleşmenin ku- rulmasından önceki durumuna getirmek olduğundan elde edilen se- menden ve ödenen bedelin faizinin iadesi öngörülür, bununla beraber