HUKUKU-POSTASI-2017

298 HUKUK POSTASI 2017 İşveren, sermayesini kullanarak, bu sujelere üretim yapmaları, yaratmaları için uygun ortam sağlayan, çoğu zaman müşteriyi getiren kişilerdir. İşverenin işyerinde, işverenin bilgisayarı ile, işverenin bulduğu müşteri için; aklını, yaratıcılığını, eğitimini, deneyimlerini harcayan tasarımcının, tasarımı üzerinde kimin hak sahibi olacağı sıklıkla uyuş- mazlık konusu olmaktadır. Taraflar, aralarında yaptıkları sözleşme ile bu konuyu netleştirmiş ise, uyuşmazlık sözleşme hükümleri çerçe- vesinde çözülecektir. Fakat herhangi bir karar alınmamış ise kanun hükümleri uygulama alanı bulacaktır. Mevzuatımız hak sahipliği konusunda bazı karineler düzenle- miştir. Bu kapsamda yaratılan ürünün mahiyetine göre, edebiyat, musiki, güzel sanat, sinema, ilim (örneğin bilgisayar programları) eserleri (“Eser”) söz konusu ise FSEK’e, iki boyutlu ya da üç boyutlu tasarımlar söz konusu ise SMK’nın 3. Kitabında yer alan Tasarımlar hükümleri; buluşlar söz konusu ise SMK’nın 4. Kitabında yer alan Patent hükümlerine başvurulacaktır. Nitekim, TBK’nın hizmet sözleş- melerine ilişkin bölümünde yer alan m. 427’de bu doğrultuda, işvere- nin hak sahipliği konusunda, ürünün niteliğine göre FSEK veya SMK hükümlerine başvurulması gerektiğini belirtmektedir. FSEK Kapsamında İşverenin Hak Sahipliği Eser sahibi, eseri meydana getiren kişidir. İşveren-çalışan ilişki- sinde eserin sahibi, eseri meydana getiren çalışandır fakat iş ilişkisi gereği meydana getirilen eser üzerindeki haklarda tasarruf yetkisinin işverene ait olduğu düzenlenmiştir. FSEK m. 18.2 uyarınca “ Arala- rındaki özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça; memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki haklar bunları çalıştıran veya tayin edenlerce kul- lanılır.” Bu doğrultuda örneğin, reklam ajansında çalışan bir senaristin senaryosu üzerindeki hak sahibi, işverenidir. İşveren çalışanının ona- yını almadan senaryoyu satabilir, çoğaltabilir, işleyebilir 1 . 1 Örnek olarak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 22.06.2011 tarihli, 2011/11-401 E., 2011/441 K. sayılı ilamları verilebilir.