HUKUKU-POSTASI-2017

299 FİKRİ MÜLKİYET HUKUKU Fakat belirtmek gerekir ki, FSEK Eser üzerindeki hakları mali ve manevi olarak ikiye ayırmaktadır 2 ve işverenin hak sahipliğini mali haklar ile sınırlandırmaktadır. Bu husus m. 18.2’de açıkça belirtilme- miş olsa da yerleşik Yargıtay kararları 3 ve doktrin, manevi hakların kişiye sıkı sıkıya bağlı ve devredilemez olması nedeniyle sadece mali hakların devrinin mümkün olabildiği sonucuna ulaşmaktadır. Bu ne- denle umuma arz, ismin belirlenmesi, Eserde değişiklik yapılmasını önleme gibi manevi hakların çalışanın tasarrufunda kalacaktır. Manevi haklara ilişkin olarak İşveren ancak çalışanından manevi hakların kullanma yetkisinin kendisine verilmesini isteyebilir. Somut bir örnekle açıklamak gerekirse, bir yazılım şirketi adına çalışan ya- zılımcı, programı üzerinde üçüncü bir kişi tarafından bir değişiklik yapılması halinde, değişikliği engelleme, eski haline getirtme veya tazminat talep etme hakkını kendisi adına kullanması için yazılım şirketini yetkilendirebilir. Ayrıca belirtmek gerekir ki, çalışan ancak, şeref ve itibarını zedeleyecek bir kullanım söz konusu olması halinde, işverenini bu hakları kullanmaktan menedebilecektir. Ancak bu hak- kın, iyi niyet kuralları çerçevesinde ve işvereni zor durumda bırakma- yacak şekilde kullanılması gereklidir. Tasarım Hükümleri Kapsamında İşverenin Hak sahipliği 10 Ocak 2017 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan SMK uyarınca aksi sözleşme ile kararlaştırılmadığı takdirde, çalışanların bir işletme- de yükümlü olduğu faaliyeti gereği gerçekleştirdiği ya da büyük ölçü- de işletmenin deneyim ve çalışmalarına dayanarak iş ilişkisi sırasında yaptığı tasarımların hak sahibi, işverenleridir. Çalışanın görevi gereği olmasa da, işyerindeki genel faaliyet konusu bilgi ve araçlardan fay- dalanmak suretiyle yaptığı tasarımların da sahibi, talep etmesi halinde işveren olmaktadır. FSEK düzenlemesinden farklı olarak, çalışanın, her iki halde de, tasarımın önemi dikkate alınarak tespit edilecek bir bedel isteme hakkı bulunmaktadır. M. 74.1, tarafların bedel konusunda anlaşamamaları halinde, bedelin mahkeme aracılığı ile tespit edilebi- 2 Ayrıntılı bilgi için bkz. http://www.erdem-erdem.av.tr/yayinlar/hukuk-postasi/ fikir-ve-sanat-eserleri-sahiplerinin-haklari/ (Erişim tarihi 31.04.2017). 3 Örnek olarak Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 15.06.2006 tarih, 2006/3490 E., 2006/6930 K. sayılı ilamı verilebilir.