HUKUK-POSTASI-2020-metin

267 MEDENİ USUL HUKUKU 7155 sayılı Kanun’un 2 20. maddesinin 30630 sayılı ve 19.12.2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanması ve 01.01.2019 tarihinde de yürürlüğe girmesiyle ticari uyuşmazlıklarda zorunlu arabuluculuk müessesesi Türk Hukukuna dâhil edilmiştir. TTK’ya eklenen m. 5/A uyarınca, 01.01.2019 tarihinden itibaren, TTK m4 ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para- nın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerini içeren ticari davalar açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Madde metninden de açıkça anlaşıldığı üzere, arabuluculuk tüm ticari dava- lar için değil; uyuşmazlık konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepli ticari davalarda dava şartı olarak öngörülür. Dolayısıyla bir davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olup olmadığına dair bir sonuca varabilmek için öncelikle ticari dava niteliği taşıyıp ta- şımadığının; sonrasında ise dava konusunun alacak ya da tazminat ta- lebi olup olmadığının tespit edilmesi önem arz eder. Bir davanın ticari dava niteliği taşıyıp taşımadığı hususunda esas alınacak kriterler TTK m4’de düzenlenir. Karar gerekçesinde zorunlu arabuluculuğa tabi olup olmadığı irdelenen menfi tespit davasına ilişkin ise farklı görüşler ve kararlar mevcuttur 3 . Menfi tespit davasının dava şartı arabuluculuk kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğini savunanlara göre, söz konusu dava esasen bir eda davası değil “tespit” davasıdır. Bunun yanı sıra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (“HMK”) m110’da düzenlenen davaların yığılması veya m111’de yer alan terditli dava açılması durumlarında, nasıl bir yol izleneceği ise Arabuluculuk Daire Başkanlığı tarafından hazırlanan Ticari Uyuş- mazlıklarda Dava Şartı Arabuluculuk başlıklı kitapta belirtilir. Buna göre, davacının, aynı davalıya karşı olan, birbirinden bağımsız birden fazla asli talebini, aynı dava dilekçesinde ileri sürdüğü davaların yı- 2 7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Ta- kibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun (RG, S. 30630, 19.12.2018). 3 Menfi tespit davasının dava şartı olarak arabuluculuğa tabi olmadığı yönün- de kararlar için bkz. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. HD., 2019/2603 E. 2019/2482 K., 15.11.2019; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. HD, 2019/3030 E. 2019/2903 K., 30.12.2019 (www.kazanci.com) ; aksi yönde görüşler için bkz. Koçyiğit, İlker / Bulur, Alper : Ticari Uyuşmazlıklarda Dava Şartı Arabuluculuk, Birinci Baskı, Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığı Ya- yını, Mart 2019, s.140, http://www.adb.adalet.gov.tr/link/ticariuyusmazliklarda- davasartiarabuluculuk.pdf (Erişim Tarihi: 29.05.2020).