HUKUK-POSTASI-2020-metin

295 VERGİ HUKUKU Dünden Bugüne Özel Tüketim Vergisi* Av. Alper Uzun Giriş 1990’lı yıllarda global ekonomi açısından önemli gelişmeler ya- şandı. 1900’ların ikinci yarısına geçilirken, Amerika Birleşik Devlet- leri Merkez Bankası’nın faizleri yükseltmesi ve sıcak paranın yönünü Doğu Asya ülkelerinden batıya çevirmesi, 1998 yılında Asya ülkele- rinde yaşanan ekonomik kriz neticesinde Japon bankalarının 1 trilyon Amerikan Doları zarara uğraması, akabinde hammadde fiyatlarındaki düşüş ile Rusya’nın gelirlerinin düşmesi, Rusya’da devalüasyona, it- halatçıların borçlarını ödeyememesine kadar uzanan sorunları ortaya çıkardı. İhracatının %15’ini Rusya’ya yapan Türkiye de bu gelişme- lerden oldukça kötü etkilendi ve 1999 yılında ciddi bir mali darboğaz oluştu. Türkiye bir yanda mali sorunlarla uğraşırken, 1999 yılının Ağus- tos ayında ülkenin sanayiinin can damarı denilebilecek bir bölgede, İzmit Gölcük’te çok büyük bir deprem oldu. Ne yazık ki çok sayıda can ve mal kaybına sebep olan bu depremin yaraları sarılamamışken, henüz 3 ay sonra Kasım ayında Düzce’de bir başka büyük deprem daha oldu. Ülkenin içinde bulunduğu mali krizin boyutları büyüdü. Ekonomi %6 küçüldü, enflasyon %70’lere çıktı, bütçe açığı arttı. Türkiye o dönemde enflasyonu düşürme programını uygulama- ya çalışmakta ve sabit kur politikasını sürdürmekte idi. Bu politika gereği, 1 Türk Lirası’nın değeri, 1 Amerikan Doları ile 1,5 Alman Markı toplamına denk gelmeliydi. Bu doğrultuda kur her yıl %20 oranında artmalıydı. Böylece yatırımcıların Türk Lirası’nda kalması amaçlanmaktaydı. 1990’lı yıllar boyunca çok yüksek faizlere tanık olan Türkiye’de, bu politikalar sonucunda faizler %40’lara kadar düş- tü, bununla birlikte özel tüketim ürünlerine ilgi ve dolayısıyla ithalat * Eylül 2020 tarihli Makale