HUKUK-POSTASI-2020-metin

298 HUKUK POSTASI 2020 ÖTV’nin Kapsamı ÖTV’nin yürürlüğe girmesiyle birlikte KDV’nin yanı sıra, ithalat, imalat veya ilk iktisap aşamasında tek bir dolaylı vergi uygulanmak- tadır. Özel Tüketim Vergisi Kanunu 28 maddelik bir kanun olsa da, geçen 18 yıllık süre zarfında çok defa değişikliğe uğramıştır. ÖTV kapsamına giren mal listesi günden güne artmakta, mevcut vergi oran- ları da artırılmaktadır. ÖTV’nin kapsamına giren mallar 4 ayrı listede toplanmıştır. Bunları akaryakıt, motorlu taşıtlar, kolalı ve alkollü içecekler ile tütün mamulleri ve son olarak dayanıklı tüketim malları ile lüks olarak ad- landırılan tüketim malları olarak özetlemek mümkündür. 2019 yılında 147,1 milyar TL ÖTV tahsilatı olmuştur. Bu tutarın 61 milyar TL’si petrol ve doğalgaz ürünlerinden, 50,3 milyar TL’si tü- tün mamullerinden, 13,8 milyar TL’si motorlu araç satışlarından, 14,7 milyar TL’si alkol ürünlerinden, 6,2 milyar TL’si dayanaklı tüketim mallarından ve 1 milyar TL’si kolalı gazozlardan elde edilmiştir. Vergi gelirlerindeki payı %21,9 olan ÖTV, Gelir Vergisi’nden sonra en çok tahsilat yapılan vergidir. Bir başka dolaylı vergi olan KDV ile birlikte ÖTV toplamda 327,3 milyar TL tahsil edilmiştir. Toplam vergi gelirinin %48’ine tekabül eden bu rakam ile ülkemizin vergi geliri içinde dolaylı vergilerin yerinin ne derece önemli olduğu ortadadır. ÖTV’nin yürürlüğe girmesinden itibaren geçen 18 yılda ÖTV kapsamına giren malların çoğaldığı ve kapsamdaki mallara uygulanan ÖTV oranlarının artırıldığı herkesin malumudur. Örneğin ÖTV ile yürürlükten kaldırılan ve taşıtların ilk iktisabında ödenen taşıt alım vergisi yürürlükte iken aracın ağırlığına göre vergi hesabı yapılıyordu. Bu değerleme şekli ÖTV ile birlikte terkedilip motor hacmine göre vergilendirilme sistemine geçildi. Buna göre araç alımında motor hacmi 1600 cc ve altında olan araçlarda %27, 1601-2000 cc arası olanlarda %46, 2001 cc ve üzeri olan araçlarda ise %50 ÖTV alın- masına hükmedilmişti. Bazı dönemler teşvikler ile 1600 cc ve altında olan araçlarda indirimler uygulansa da, bu oranlar her geçen gün arttı ve 2020 yılında yapılan değişikliğin ardından vergisiz fiyatına göre değişmekle birlikte üst seviyede %80, %130 ve %220 oranında uygu-