İflasın Ertelenmesi

Mayıs 2009

Global ekonomik krizin Türkiye’deki sermaye şirketlerinin mali yapısı üzerindeki olumsuz etkileri her gün daha da artıyor. 4949 sayılı Kanun ile İcra İflas Kanunu’nda yapılan değişiklik (İİK. m. 179-179/b) borca batıklık (borçların aktiften fazla olması, şirket aktiflerinin, şirket alacaklılarının alacaklarını karşılamaya yetmemesi) ve iflasın ertelenmesi bakımından, mali yapısı bozulan sermaye şirketleri (Anonim ve limited şirketler) için çözüm yollarından biri olarak karşımıza çıkıyor.

İflasın ertelenmesi imkânı, belirli kanuni şartların varlığı halinde sadece sermaye şirketleri ve kooperatifler bakımından kabul edilir. Gerçek kişi tacirler ve şahıs şirketleri ile iflasa tâbi diğer kişiler iflasının ertelenmesini talep edemez.

Şirket aktif malvarlığının şirket borçlarını karşılayamayacak (borca batık) durumda olması, bir doğrudan iflas sebebi olarak kabul edilir.

1. Hukuki Niteliği

Yargıtay’a göre iflasın ertelenmesi, borca batık durumda olan bir sermaye şirketi veya kooperatifin iflasının belirli kanuni şartların gerçekleşmesi halinde geçici bir süre için ertelenmesidir.

İflasın ertelenmesi, şirket yönetim kurulu (idare ve temsil yetkisi bulunan kişiler) veya tasfiye memurları veya alacaklılardan biri tarafından bildirilen ve mahkeme tarafından da tespit edilen borca batıklık sebebiyle, bir anonim şirket veya limited şirket hakkında doğrudan iflas kararı verilmesi gerekirken, mali durumunu iyileştirmesi ümidiyle hazırlanacak bir iyileştirme projesinin yönetim kurulu veya alacaklılardan biri tarafından mahkemeye sunulması ve mahkemenin de bu projeyi ciddi ve inandırıcı bulması neticesinde iflas kararının ertelenmesidir.

İflasın ertelenmesi, amaç olmayıp mali durumun düzeltilmesi için kullanılacak bir araçtır.

Erteleme kararı, nihai karar olmayıp geçici nitelikte bir karar özelliği gösterir.

İflasın ertelenmesi, kalıcı olmayıp en çok bir yıl için verilir, uzatmalar ise toplamda dört yılı geçemez. Erteleme süresi sonunda, erteleme kararı kaldırılıp iyileşme gerçekleşmişse şirket faaliyetine devam eder; iyileşme gerçekleşmemişse şirketin iflasına mahkeme tarafından karar verilebilir.

2. İflasın Ertelenmesinin Şartları

  • Bir anonim veya limited şirket bulunmalıdır.
  • Anonim veya limited şirket borca batık (aşırı borçlanmış) olmalıdır.
  • Borca batıklık, yönetim kurulu üyeleri, limited şirkette idare ve temsile yetkili kişiler, tasfiye memurları veya alacaklılardan biri tarafından mahkemeye bildirilmiş olmalıdır.
  • Borca batıklık mahkeme tarafından da tespit edilmiş olmalıdır.
  • İflasın ertelenmesi, yönetim kurulu üyeleri, limited şirkette idare ve temsile yetkili kişiler, tasfiye memurları veya alacaklılardan biri tarafından talep edilmiş olmalıdır.
  • Alacaklılar, iflasın ertelenmesi halinde, iflasın derhal açılmasına nazaran daha kötü duruma düşürülmemiş olmalıdır.
  • İyileştirme projesi ve bu projenin ciddi ve inandırıcı olduğunu gösteren somut bilgi ve belgeler mahkemeye sunulmuş olmalıdır.
  • İyileştirme projesi, mahkemece ciddi ve inandırıcı bulunmalıdır.
  • İflasın ertelenmesi talebi ilan edilmiş olmalıdır.
  • Fevkalade mühletten yararlanılmamış olunmalıdır.
  • Gerekli masraf ve kayyımın ücret avansı mahkeme veznesine yatırılmış olmalıdır.

3. İflasın Ertelenmesinin Hukuki Sonuçları

  • İflasın ertelenmesi kararının verilmesiyle iflas ertelenir ve hukuki sonuçları da bu tarihten itibaren doğar:
  • İflasın ertelenmesine karar veren mahkeme, envanter (şirket mallarının nelerden ibaret olduğunu gösteren defter) düzenlenmesi ve kayyım tayini gibi şirket mallarının muhafazası için gerekli tedbirleri alır.
  • İflasın ertelenmesine karar verilen anonim şirket veya limited şirketin organları, şirket hukuki varlığını devam ettireceğinden görev ve yetkilerini muhafaza eder.
  • İflası ertelenen şirketin, erteleme kararından önce yapılan sözleşmelerden doğan hak ve borçları devam eder.
  • İflasın ertelenmesine karar verilmiş olması, iflas davası hariç daha önce açılmış davalara devam edilmesine veya erteleme süresi içinde yeni davaların açılmasına kanuni bir engel teşkil etmez.
  • Kural olarak erteleme süresi içinde, iflasının ertelenmesine karar verilen borçlu anonim veya limited şirket aleyhine, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun’a göre (vergi alacağının tahsili vb.) yapılan takipler de dâhil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlatılmış olan takipler durur.