Ercüment Erdem Prof. Dr. H. Ercüment Erdem

Rekabet İhlallerine İlişkin Başvuru Usulüne Dair Yeni Tebliğ

Eylül 2012

2012/2 sayılı Rekabet İhlallerine İlişkin Başvuru Usulüne Dair Tebliğ (“Tebliğ” veya “2012/2 sayılı Tebliğ”) 23 Ağustos 2012 tarih ve 28390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe girdi[1].

2012/2 sayılı Tebliğ, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un[2] 4, 6 ve 7. maddelerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkin olarak Rekabet Kurumu’na (“Kurum”) yapılacak başvurular ile bu başvuruların değerlendirilmesine ilişkin usul ve esasları tespit etmek amacıyla, Rekabet Kanunu’nun 27. maddesine dayanılarak hazırlandı.

Başvuru Usulü

2012/2 sayılı Tebliğ, başvuru usulünü üç farklı açıdan düzenler.

Başvuruda Bulunmaya Yetkili Kişiler

Kurum’a başvuru, ihbar, şikâyet ve Gümrük ve Ticaret Bakanlığı talebi şeklinde yapılabilir. 2012/2 sayılı Tebliğ, kamu kurumları tarafından yapılacak ihbarları kapsamaz.

Görüldüğü üzere, 2012/2 sayılı Tebliğ uyarınca, herkes, meşru menfaati olmayan kimseler dâhi, başvuruda bulunmaya yetkilidir. Oysa Rekabet Kanunu’nun 9. maddesinde açıkça “meşru menfaati bulunan gerçek ve tüzel kişiler ihbarda bulunmaya” yetkili oldukları ifade edilir. Bu çerçevede, “meşru menfaat” şartının 2012/2 sayılı Tebliğ’e de dâhil edilmesi ve bu şekilde 2012/2 saylı Tebliğ ile Rekabet Kanunu arasındaki uyumun tam anlamıyla sağlanması gerekir.

Ayrıca, 2012/2 sayılı Tebliğ’de ihbar ile şikâyet arasındaki fark açıklanmaz ve bunların sonuçları da sayılmaz.

Başvurunun Şekli

Kurum’a yapılacak başvurular esasen yazılı olarak yapılır ve şahsen, posta, elektronik posta, faks, telefon veya diğer yollarla Kurum’a teslim edilir. Telefon yoluyla yapılan başvurunun akabinde yazılı olarak da sunulup sunulmaması gerektiği açık değildir. Kurum’a şahsen yapılmayan başvurular, sözlü başvurularda olduğu gibi ihbar olarak değerlendirilir ve tutanağa geçirilir.

Başvurunun Kapsamı
  • Başvuruda bulunanlara ilişkin olarak: Gerçek kişiler tarafından yapılan başvurularda başvuru sahibinin adı ve soyadı, vatandaşlık numarası, adresi ve imzası yer almalıdır. Tüzel kişiler tarafından yapılan başvurularda ise, tüzel kişinin ticaret unvanı/işletme adı, adresi, imza sirküleri ile bu sirkülere göre tüzel kişiliği temsil ve ilzama yetkili olanların imzası yer almalıdır.

Başvurunun bir temsilci vasıtası ile yapılması halinde, başvuruda temsilcinin yetkili olduğunu gösterir belgenin aslı veya usulüne uygun bir şekilde aslına uygunluğu onanmış örneği, temsilcinin ve temsil olunan gerçek veya tüzel kişinin adresi ile temsilcinin imzasının bulunması gerekir.

Başvuru sahibi, kimlik bilgilerinin korunmasını ve gizli tutulmasını talep edebilir. Bu halde, başvuru sahibinin gizlilik talebi dikkate alınır ve kişisel bilgileri gizli tutulur. Bununla beraber, başvuru esnasında sunulan herhangi bir bilgi ve/veya belgenin Kurum tarafından açıklanmaması daha uygun olur. Zira bilgi ve belgeler kişiler veya kurumlar hakkında önemli bilgiler içerebilir.

Yukarıda açıklanan koşulları taşımayan başvurular, esas olarak Kurum tarafından dikkate alınmaz. Bununla beraber, Kurum, yukarıdaki koşulları taşımamakla birlikte, ciddi olduğunu değerlendirdiği başvurular hakkında resen işlem başlatabilir.

  • Rekabet ihlaline ilişkin olarak: Yukarıda belirtilenlere ek olarak, başvuru ayrıca rekabet ihlaline ilişkin açık, detaylı ve kesin bilgiler içermelidir. Başka bir deyişle, başvuruda ihlalin gerçekleşme şekli, yeri ve zamanı ile hakkında inceleme istenen teşebbüs veya teşebbüs birlikleri hakkında somut bilgi ve/veya belgeler yer almalıdır. Aksi halde, başvuru hakkında esas olarak işlem yapılmaz. Ancak Kurum, ön araştırma başlatılmasından önceki aşamada, daha fazla bilgi talep edebilecektir. Bu durumda, Kurum’un başvuruda bulunanın görüş bildirebilmesi için belli bir süre öngörmesi daha uygun olur.

Ek olarak, başvuruda bulunanın, başvurusunda söz ettiği olaylarla doğrudan veya dolaylı olarak bağlantılı elindeki – sözleşme, ticarî belge, yazışma gibi – tüm belgeleri ve bu olaylara ilişkin olarak tanıklık edebilecek kişilerin isim ve adreslerini de bildirmesi daha faydalı olur.

Yukarıda belirtilenler ışığında, hem başvuruda bulunan, hem de Kurum için gerekli tüm bilgileri içeren standart bir başvuru formunun hazırlamasının daha etkili ve kolay olacağı şüphesizdir.

  • Yanlış bilgilendirmeye ilişkin olarak: Kurum, başvuruda yanlış bilgi veren kişiler hakkında yasal işlem başlatmaya yetkilidir.

İhbarın Değerlendirilmesi

Kurum, ihbarda bulunanları veya temsilcilerini başvurularının akıbeti hakkında otuz gün içinde bilgilendirir. Tamamlanmamış başvurulara ilişkin olarak ise, ihbarda bulunanlar veya temsilcileri haberdar edilmez.

Yukarıda belirtilen eleştirilere ek olarak, Tebliğ’de, ihbarın reddi halinde hangi adımların atılması gerektiğinin de düzenlenmediği belirtilmelidir.

Sonuç

Yukarıdaki eleştirilere rağmen, 2012/2 sayılı Tebliğ’in, başvuruda bulunanlar tarafından sağlanan bilgi ve belgeler sayesinde, Kurum’un daha hızlı ve etkin bir şekilde çalışmasını sağlayacağı kuşkusuzdur.


[1] 2012/2 sayılı Tebliğ’e ulaşmak için bkz. http://www.rekabet.gov.tr/dosyalar/teblig/teblig93.pdf (erişim: 31.08.2012).
[2] Rekabet Kanunu’na ulaşmak için bkz. http://www.rekabet.gov.tr/dosyalar/images/file/Kanun/4054-KHK661%20de%C4%9Fi%C5%9Fik_05_07_2012.pdf (erişim: 31.08.2012)