Ercüment Erdem Av. Nilay Çelebi

Yeni Sermaye Piyasası Kanunu İle Getirilen Yenilikler

Mart 2013

06 Aralık 2012 tarihinde kabul edilen 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (“Kanun”) 30 Aralık 2012 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı, yayımlandığı gün yürürlüğe girdi. Kanunun yürürlüğe girmesiyle 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu yürürlükten kalktı. Kanunun uygulanmasına ilişkin düzenlemeler, Kanunun yayım tarihinden itibaren 1 yıl içinde yürürlüğe konulur (30 Aralık 2013’e kadar). Bu Kanuna göre yürürlüğe girecek olan düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar, mevcut düzenlemelerin Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

Sermaye Piyasası Araçlarının İhracı

Sermaye piyasası araçlarının ihracı için Sermaye Piyasası Kurulunun (“Kurul”) onayı gerekir. Kurul sadece izahnameyi veya ihraç belgesini onaylar, Kanun ile sermaye piyasası araçlarının Kurul tarafından kaydı kalkmıştır. Kanun m. 6 uyarınca, izahnamenin onaylanmasına ilişkin başvuru, Kurulca 10 iş günü içinde karara bağlanır ve durum ilgililere bildirilir. İlk halka arzlarda bu süre 20 iş günüdür. Onaylanan izahname Kurulca belirlenecek esaslar çerçevesinde yayımlanır; ayrıca ticaret siciline tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde (“TTSG”) ilan edilmez. Ancak, izahnamenin nerede yayımlandığı hususu ticaret siciline tescil ve TTSG de ilan edilir. Kanun m. 7 uyarınca, izahname, onaylanmadan önce de Kurulca belirlenecek esaslar çerçevesinde ilan edilebilir.

Kanun m. 8 uyarınca, izahnamede yapılan ek ve değişikliklerin yayımlanmasından itibaren iki iş günü içinde yatırımcılar taleplerini geri alabilirler. Kanun m. 9 uyarınca, izahname geçerlilik süresi ilk yayım tarihinden itibaren 12 aydır. Tek izahname ile 12 ay içerisinde birden fazla ihraç yapılabilir.

Kamunun Aydınlatılması

Finansal tablo ve raporlar şekil ve içerik bakımından Türkiye Muhasebe Standartları çerçevesinde Kurulca belirlenen düzenlemelere uygun olarak hazırlanır ve ibraz edilir.

Kanun m. 14 ve 15 uyarınca, sermaye piyasası araçlarının değerini, piyasa fiyatlarının veya yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek nitelikteki tüm bilgi, olay ve gelişmeler kamuya açıklanmalıdır. Özel durum açıklaması yapacak kişiler ile özel durum açıklamasına konu hususların kapsamı Kanun ile genişletilmiştir.

Halka Açık Ortaklıklar (“HAO”)

Önceden tebliğ ile düzenlenen ve halka açık ortaklıkların uymaları gereken kurumsal yönetim ilkelerine ilişkin düzenlemeler Kanuna eklenmiştir. Kurul tarafından, kurumsal yönetim ilkelerinin borsa şirketleri için uygulanmaları zorunlu tutulabilir.

Kanun m. 17/3 uyarınca, ilişkili tarafla işleme başlanmadan önce yapılacak işlemin esaslarını belirleyen yönetim kurulu kararı alınması gerekir. Bu kararda bağımsız yönetim kurulu üyelerinin çoğunluğunun onayı gerekir. Bağımsız yönetim kurulu onayı olmadığı takdirde durum kamuya açıklanır ve genel kurulun onayına sunulur.

Kayıtlı sermaye sistemine geçiş Kurul’un onayına tabidir ancak, Kanun m. 18 uyarınca, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca kayıtlı sermaye sistemine geçmiş ortaklıklar bakımından ayrıca Kurul izni aranmaz.

Kurulun temettü oranı belirlemesi uygulaması terk edilmiştir. HAO genel kurulları tarafından belirlenecek kar dağıtım politikaları çerçevesinde kar dağıtabilirler. Kanun m. 19 kapsamında, Kurul sektör ve şirket bazında farklı esaslar belirleyebilir.

Kanun m. 6 ile örtülü kazanç aktarımı yasağı, ayrı bir hüküm olarak Kanuna eklenmiştir.

Kanunda, HAO için önemli nitelikteki işlemler tanımlandı, bu işlemlerde uyulacak usul ve esasları belirleme yetkisi Kurula verildi ve bu esaslara uyulmaması durumunda yaptırımlar belirlendi.
Kanun m. 24 ile HAO için önemli nitelikte işlemlere ilişkin kararların alındığı genel kurullara katılarak olumsuz oy kullanan pay sahiplerine paylarını şirkete satma hakkı veren ‘ayrılma hakkı’ getirildi.

Kanun m. 26 kapsamında zorunlu çağrı yükümlülüğüne uyulmaması halinde oy hakları donar.

Kanun m. 27 ile pay alım teklifi öngörüldü. ‘Ortaklıktan çıkarma hakkı’ olan bu hak, pay alım teklifi sonucunda veya başka yolla Kurulca belirlenen oranda (veya fazlası) halka açık ortaklıkta oy hakkının elde edilmesi durumunda doğar. Belirli bir oy hakkına ulaşan kişilerin, azınlıkta kalan pay sahiplerini, adil bir bedel ödeyerek ortaklıktan çıkarma hakkıdır.

Finansal tablolara göre üst üste 5 yıl dönem zararı eden HAO’da, oy hakkına ve yönetim kurulunda temsil edilmeye ilişkin imtiyazların, Kurul kararı ile kalkacağına ilişkin düzenlemeler getirildi. Ancak Kanun m. 28 uyarınca, bu hüküm kamu kurum ve kuruluşlarının imtiyazlarına uygulanmaz.

Kurumsal yönetim ilkeleri ile paralel olarak, genel kurulların esas sözleşmede belirlenen şekilde, ortaklığın internet sitesinde ve Kamuyu Aydınlatma Platformunda ve Kurul tarafından belirlenen diğer yerlerde yayımlanan ilanla toplantıya çağrılacağı hüküm altına alındı. Bu çağrı, ilan ve toplantı günleri hariç olmak üzere, toplantı tarihinden en az 3 hafta önce yapılmalıdır. Ayrıca, Kanun m. 29 ile Kurulun talep edebileceği hususlar genel kurulun gündemine eklenebilecek ve bu konuda gündeme bağlılık ilkesi uygulanmayacaktır.

Kanun m. 29 uyarınca belirli bazı kararlar bakımından getirilen özel nisaplar dışında genel kurul karar ve toplantı nisapları bakımından 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu esas alınır. Ayrıca, Kanun madde 95 uyarınca, Kurul, genel kurullara gözlemci gönderebilecektir.

Sermaye Piyasası Kurumları ve Faaliyetleri

Kolektif yatırım kuruluşlarına ilişkin düzenlemeler getirildi. Farklı portföylerden oluşacak şekilde yapılanmasına izin verilen Değişken Sermayeli Yatırım Ortaklıkları kavramı Kanuna eklenmiştir.

Kanunda ilk kez borsalara ilişkin kapsamlı hükümler öngörüldü. Ayrıca finansal altyapı kuruluşları olan merkezi takas, merkezi saklama ve veri depolama kuruluşları Kanunda düzenlendi.

Yatırımcıları Tazmin Merkezi oluşturuldu. (m. 82 vd.)

Denetim ve Tedbirler

Kurul, Kanun kapsamındaki tüm kuruluşları denetlemeye yetkilidir. Kurulun istediği bilgi ve belgelerin verilmesinden özel kanunlardaki gizlilik ve sır saklama hükümleri ileri sürülerek kaçınılamaz.
Tedbirler ayrıntılı şekilde Kanuna eklendi. Kanun m. 94 ile örtülü kazanç aktarımının saptanması halinde Kurulun, Kurulca belirlenen tutarın şirkete iadesi için dava açabileceği hüküm altına alındı. Elektronik ortamda gerçekleştirilen izinsiz sermaye piyasası faaliyetleri bakımından internet sitelerine erişimin engellenmesi için düzenlemeler öngörüldü (m. 99).

Sermaye Piyasası Suçları

Kanun m. 106-108 kapsamında, bilgi suiistimali (içerden öğrenenlerin ticareti) ve piyasa dolandırıcılığı (manipülasyon) suçları ayrı maddelerde düzenlendi, bu suçlara girmeyen haller de yine ayrıca belirtildi.

Piyasa dolandırıcılığı bakımından etkin pişmanlığa ilişkin hükümler eklendi. Elde edilen menfaatin iki katının Hazineye iadesi halinde cezalarda indirim öngörüldü.

Sonuç

Kanun, uzun süreli tecrübeler sonrasında yapılaşmış ve çağın gereklerine uygun olarak ve yeni kanunların paralelinde önemli düzenlemeler getirmiştir. Kanunu tamamlayan ikincil mevzuatın bir an önce çıkarılması gerekliliği de açıktır. Ayrıca, Kanunun, uygulamada yaşanacak gelişmelerle ve ikincil mevzuatın yardımıyla daha iyi anlaşılabileceği kanaatindeyiz.