Ercüment Erdem Av. Ali Sami Er

Yenilenen Özel Durumlar Tebliği Ve Rehberi

Ağustos 2014

Sermaye piyasasına yatırım yapanların, “özel durum” diye nitelendirilen ihraççı hakkındaki gelişmelere, derhal erişimi çok önemlidir. İçsel ve sürekli bilgiyi şeffaf hale getiren bu sistemin de, günün ihtiyaçlarına göre değişikliğe uğraması kaçınılmazdır. Yeni Sermaye Piyasası Kanunu’nun yürürlüğe girmesiyle değiştirilen ikincil mevzuat kapsamında Özel Durumlar Tebliği (“ÖDT” veya “Tebliğ”) de, 23 Ocak 2014’te yenilenmiş; fakat Tebliğ’le getirilen hükümlerin yorumlanmasına ışık tutacak Rehber, 27 Haziran 2014’te duyurulmuştur.

Bu makale, eski uygulamayı alışkanlık haline getirenler için, özellikle ihraççıların yatırımcı ilişkileri birimi için, Rehber’deki yorumları da dikkate alarak bir kılavuz niteliğinde olmayı hedeflemektedir. Makalede, Tebliğ’in getirdiği yenilikler kapsamında içsel ve sürekli bilginin açıklanması, içsel bilgiye erişimi olan idari sorumluların yükümlülükleri, içsel bilgiye erişimi olanlar listesinin kapsamı, geleceğe yönelik değerlendirmeler, özel durum açıklamalarının (“ÖDA”) şekli, zamanı ve dili, ÖDAnın güncellenmesi ile ÖDA yükümlülüğüne aykırılığın olası yaptırımları ele alınmıştır.

İçsel Bilgi

İçsel bilgilerin açıklanması yükümlülüğünün amacı, tüm piyasa katılımcılarının eşzamanlı olarak eşit seviyede bilgi sahibi olmalarını sağlamak ve böylece eksik ve yanlış bilgi edinimi sonucunda etkin olmayan bir fiyat ve piyasa oluşumunu önlemektir. Tebliğ’de içsel bilginin genel özellikleri konusunda bir değişikliğe gidilmemiştir. Tıpkı eski tebliğ dönemindeki rehberdeki gibi, yeni Rehber de hangi bilginin içsel bilgi olarak niteleneceğine dair önemli örnekler içermektedir.

İçsel Bilgilerin Açıklanması

Getirilen önemli bir yenilik, ihraççı dışında pay sahibi tarafından içsel bilginin öğrenilmesi halinde, ÖDA yapma yükümlülüğü bakımından eski tebliğdeki “önemli miktarda pay sahibi” olma kriterinin somutlaştırılmasıdır. Yeni Tebliğ’e göre, oy hakları veya sermayenin ya da yönetim kurulu üyesi seçme veya aday gösterme imtiyazı veren payların en az %10’una sahip kişiler tarafından öğrenilmesi durumunda ÖDA yapılması gerekmektedir. Ne var ki, bu kişilerin bu bilgileri gizli tutma yükümlülüğü bulunması halinde, ÖDA yapılması gerekmeyecektir. Bu bakımdan, ihraççıların bu yönde ana sözleşme değişikliği yapması düşünülebilir.

Ayrıca, eski rehberde açıklanması gerektiği belirtilen bir durum olan ihraççının ana ortaklığı ve bağlı ortaklıklarının faaliyet, finansal yapı ve yönetim/sermaye ilişkilerine ilişkin önemli değişikliğin ortaya çıkması, ÖDT’ye alınmıştır.

İçsel Bilgilerin Kamuya Açıklanmasının Ertelenmesi

Eski tebliğe göre sadece ihraççılara ait olan ÖDA erteleme hakkı, Tebliğ ile önemli miktarda pay sahiplerine de sağlanmıştır.

İçsel Bilgilere Erişimi Olan Kişiler Listesi

Tıpkı eski tebliğ döneminde olduğu gibi, listede bulunan kişilerin içsel bilginin korunması konusunda uyarılması gerekmekte ve bu yükümlülüğe aykırılık halinde, tabi olacakları yaptırımlar hakkında kendilerine yazılı bilgi verilmelidir.

Rehber, listede yer alması gereken bilgileri ayrıntılarıyla düzenlemektedir. Kişilere ait özel bir durum varsa, buna ilişkin açıklamaları, göreve başlama tarihi, görevin bitiş tarihi ve bu bilgilerin güncellenme tarihini içermelidir. Yeni halka arz olması durumunda içsel bilgilere erişimi olan kişiler listesine ilişkin bilgilerin ihraççının sermaye piyasası araçları borsada işlem görmeye başlamadan önce MKK sistemine girilmesi gerekmektedir. Listeye dahil edilme nedenlerine örnek olarak; TTK kapsamında bir tüzel kişinin yönetim kurulu üyesi olarak seçilmesi durumunda tüzel kişi adına gerçek kişinin tescil ve ilan edilmesi, göreve başlama, görev değişikliği, yetki genişlemesi, danışmanlık/denetim, ana ortaklıktaki görevi vb. sebepler verilebilir.

İçsel bilgiye erişebilenlerin listesindeki bilgilerde değişiklik olması durumunda, eski tebliğden farklı olarak, gerekli güncellemelerin ihraççılar tarafından iki iş günü içerisinde yapılması şartı koyulmuştur.

Eski tebliğ uyarınca listenin, bu listeyi hazırlamaya yetkili kişilerce en az sekiz yıl süre ile saklanması gerekmekteydi; ÖDT ise bu listelerin MKK tarafından saklanacağını, talep üzerine Kurula ve ilgili borsaya gönderileceğini düzenlemiştir.

Haber veya Söylentilerin Doğrulanması

Basın-yayın organları veya diğer kitlesel iletişim kanallarında çıkan içsel bilgi niteliğindeki haber ve söylentiler hakkında ihraççılara açıklama yapma yükümlülüğü getirilmiştir. Ancak yönetim kurulunun bu yükümlülük bakımından içsel bilgi nitelendirmesi ve haberin yayınlandığı basın-yayın organının tiraj veya bilinirliği önem taşımaktadır.

Geleceğe Yönelik Değerlendirmelerin Kamuya Açıklanması

Tebliğ’de, özellikle yatırımcı ilişkileri biriminin dikkat etmesi gereken çok önemli değişiklikler yapılmıştır.

Geleceğe yönelik değerlendirmelerin kamuya açıklanmak istenmesi yönetim kurulu kararına veya yönetim kurulu tarafından verilen yetki dahilinde yetki verilen kişinin yazılı onayına bağlıdır.

Bu açıklamalar, yılda en fazla dört defa yapılabilir. Açıklamanın şekli ÖDA olabileceği gibi, faaliyet raporları veya KAP’ta açıklanması şartıyla yatırımcıların bilgilendirilmesine ilişkin sunumlar aracılığıyla da yapılabilir. Ancak, bu bilgilerde bir değişiklik olduğunda derhal açıklama yapılmalıdır.

Son olarak, geleceğe yönelik değerlendirmelerin açıklanmasına ilişkin esaslara, bilgilendirme politikasında yer verileceği ÖDT’de düzenlenmiştir.

İdari Sorumluluğu Bulunan Kişiler ve İşlemlerinin Açıklanması

Rehber uyarınca, idari sorumluluğu bulunan kişiler, içsel bilgilere erişimi olan kişiler listesinde yer alan tüm kişileri kapsar. Ayrıca, örnek olarak imza sirkülerinde yer alan yetkililer, idari sorumluluğu bulunan kişinin doğrudan veya dolaylı olarak kontrol ettiği tüzel kişiler ve ihraççının ana ortaklığının yönetim kurulu üyeleri ve üst düzey yöneticileri de sayılmıştır.

Bunun yanında, Tebliğ ile idari sorumluluğu bulunan kişiler ile yakından ilişkili kişiler bakımından ekleme yapılmıştır. Bu bağlamda ihraççının son yıllık finansal tablosundaki aktif toplamının %10 veya daha fazlasını oluşturan bağlı ortaklıklarının yönetim kurulu üyeleri ve idari karar verme yetkisini haiz görevlilerin de idari sorumluluğu bulunan kişiler ile yakından ilişkili olmaları/oldukları düzenlemesi bir yenilik olarak getirilmiştir.

Tebliğ, paylar ve bu payların konu edildiği diğer sermaye piyasası araçlarına ilişkin işlemlerin bir takvim yılı içerisinde 50.000 TL’yi, halka arz edilen pay dışındaki sermaye piyasası araçlarında ise işlemlerin 100.000 TL’yi aşması halinde ÖDA yükümlülüğü getirmiştir. Pay dışındaki sermaye piyasası araçları için eski tebliğde yer almayan bu yeniliğin doğurduğu açıklama yükümlülüğüne dikkat edilmesi gerekmektedir.

ÖDT’ye göre, borsada yapılacak işlemler bakımından ÖDA’nın hem her bir işlemden asgari olarak bir iş günü önce satış miktarı belirtilmeksizin, hem de satış sonrasında gerekli içerikle yapılması gerekmektedir. Rehber önemli bir aydınlatma da getirerek, satış yapılacağına yönelik bildirim yapılmasına rağmen, satış işleminin gerçekleşmemesi halinde, bu durumun gerekçeleriyle birlikte kamuya açıklanması gerektiğini açıklığa kavuşturmuştur.

Sürekli Bilgiler

Yeni Tebliğ ile sürekli bilgilerin kapsamı yeniden düzenlenmiş, açıklama yükümlülüğünün yerine getirilme oranlarındaki %75 olan üst sınır %95’e çıkarılmıştır. Halka açık olmayan ortaklıklar için açıklama gerektiren oranlar %25, %50 ve %67 ile sınırlandırılmıştır. Ayrıca ÖDA kapsamı değişikliğe uğramıştır.

Rehber uyarınca, sermaye piyasası araçlarına ilişkin bildirim yükümlülüğü hakkında paya dayalı sermaye piyasası araçlarını ihraç edenler, dayanak varlığın başka bir ihraççıya ait olması durumunda, dayanak varlığa ilişkin ÖDAlardan sorumlu değildir.

Getirilen başka bir yenilik de, payları borsada işlem gören ihraççıların sermayesinde doğrudan %5 veya daha fazla paya veya oy hakkına sahip gerçek ve tüzel kişileri gösteren tablonun, değişiklik olması durumunda MKK tarafından derhal güncelleneceğidir. Ancak, MKK tarafından yapılacak bu güncelleme, ihraççının bu değişiklik hakkında ÖDA yapma yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır.

İçsel ve Sürekli Bilgilerin Bildirim Şekli

İçsel bilgilere ilişkin açıklamalar, KAP’ta yer alan ilgili form kullanılarak yapılmaktadır. Tebliğ uyarınca henüz kesinleşmemiş unsurlar da ÖDA’ya konu olabilmektedir. Rehber’e göre böyle bir unsurun söz konusu olması halinde, ilgili formda yer alan alanların “Henüz kesinleşmemiştir” şeklinde doldurulması ve kesinleştiğinde aynı form kullanılarak KAP’a tekrar gönderilmesi gerekmektedir.

İçsel bilgi, derhal; sermaye yapısı ve kontrole ilişkin sürekli bilgilerdeki değişiklikler ise Tebliğin ekindeki form kullanılarak en geç işlemin gerçekleşmesini izleyen üçüncü iş günü saat 08.00’e kadar açıklanır.

Ayrıca, KAP’ta yayımlanan ihraççıya ilişkin genel bilgilerde herhangi bir değişiklik söz konusu olduğunda, ihraççılar tarafından gerekli güncellemenin en geç iki iş günü içinde yapılması gerekmektedir.

Kamuya açıklanan her türlü içsel bilgi, en geç kamuya açıklama yapıldıktan sonraki iş günü içinde ihraççının internet sitesinde ilan edilmeli ve söz konusu açıklamalar beş yıl süreyle internet sitelerinde bulundurulmalıdır.

Açıklamada, açıklamanın içeriğini gösteren ve özetleyen bir ilk cümle ve bir başlık yer almalı, açıklamada birden fazla konu varsa, birden fazla başlık içermelidir.

Özel Durum Açıklamalarının Dili

Rehber’de, 01.01.2015 tarihinden başlamak üzere, SPK’nın kurumsal yönetime ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde birinci grupta yer alan ortaklıklar tarafından yapılan ÖDAların, Türkçe’nin yanı sıra eş zamanlı ve İngilizce olarak, içeriğin doğruluğuna ilişkin sorumluluk ilgili ortaklıkta olmak üzere, duyurulması zorunlu tutulmuştur. İngilizce olarak yapılan açıklamada, Türkçe açıklamanın esas kabul edileceğine yönelik çekince bildiriminin yer alabileceği de Rehber’de düzenlenmiştir.

Açıklamanın Güncellenmesi

Yeni Tebliğ ile özellikle daha önce yapılan ÖDA’lar konusunda çok önemli bir yenilik getirilmiştir. ÖDAya konu durumda herhangi bir ilerleme olmadığı takdirde, bu durumun gerekçesiyle birlikte son ÖDA tarihinden itibaren altmışar günlük sürelerle duyurulması gerekmektedir.

Bu maddenin pek çok ihraççı için sorun yaratacağı şüphesizdir. Örneğin, bir devralma projesinde çoğu kez 60 günlük sürede bir gelişme olmayabilmektedir. Her ne kadar Rehber’de bu yükümlülüğe ilişkin esnek bir yorum beklentisi içinde idiysek de, Rehber de, Tebliğin lafzıyla aynı doğrultuda bir açıklama içermektedir.

Burada, Tebliğ’in tanıdığı erteleme hakkından yararlanmaya ilişkin koşullar mevcutsa, güncelleme ÖDAsının 60 günlük sürelerde tekrarlanmayabileceğinin tartışılabileceğini düşünüyoruz.

Diğer Değişiklikler

Tebliğ ile kamunun aydınlatılmasına yönelik olan bilgilendirme politikasının asgari esasları belirlenmiştir. Özellikle yatırımcı ilişkileri biriminin bu asgari içeriğe uyum konusunda dikkat göstermesi gerekmektedir

Bunun yanında Tebliğ ile pay dışındaki borçlanma araçlarından başka sermaye piyasası araçlarının halka arz edilmesi durumunda ÖDA yapma zorunluluğu getirilmiş; nitelikli yatırımcılara satılmak üzere sermaye piyasası aracı ihraç eden payları borsada işlem görmeyen ihraççılar tarafından yapılacak açıklamalara ilişkin esaslar özel olarak düzenlenmiştir.

Olası Yaptırımlar

Sermaye Piyasası Kanunu, yapılan düzenlemelere, belirlenen standart ve formlara aykırı hareket eden kişilere Kurul tarafından yirmi bin Türk Lirasından iki yüz elli bin Türk Lirasına kadar idari para cezası verileceğini düzenlemiştir. Yükümlülüğe aykırılık dolayısıyla menfaat temin edilmiş ise, verilecek idari para cezasının miktarı bu menfaatin iki katından az olamayacaktır.

Sonuç

ÖDT ile yenilenen ÖDA yükümlülüğü, bilgiye hızlı erişimi sağlayacak ve yatırımcılar arasında eşit işlem ilkesine aykırılık teşkil etmeyecek şekilde yerine getirilmelidir. Tebliğin getirdiği değişiklikler ve Rehber’deki yorumlar, uygulamayı yeniden şekillendirmekte ve bu dönemde, Yatırımcı İlişkileri Birimine bu değişime ayak uydurmada çok büyük görev düşmektedir.