Değerli Konut Vergisine İlişkin Sıkça Sorulan Sorular

Şubat 2021

Değerli Konut Vergisi (“DKV”), 7 Aralık 2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7194 sayılı Dijital Hizmet Vergisi ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun (“7194 sayılı Kanun”) ile hayatımıza girmiştir. Akabinde 20 Şubat 2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile DKV’ye ilişkin birçok değişiklik yapılmış ve uygulaması 2021 yılına ertelenmiştir. Bu erteleme nedeniyle DKV’ye ilişkin ilk beyannamenin 20 Şubat 2021 tarihi sonuna kadar verilmesi gerekir.

Son olarak, DKV’ye ilişkin usul ve esaslar 15 Ocak 2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “Değerli Konut Vergisi Uygulama Genel Tebliği” (“Tebliğ”) ile düzenlenmiştir. Tebliğ’de yer verilen örneklerle birlikte DKV, daha da karmaşık bir hale gelmiş olup; aşağıda DKV’ye ilişkin sık sorulan soruların yanıtlanması amaçlanır.

1) DKV’ye tabi mesken nitelikli taşınmazın kiraya verilmesi halinde mükellefiyette bir değişiklik olur mu?

DKV’nin mükellefi, (i) mesken nitelikli taşınmazların maliki, (ii) varsa intifa hakkı sahibi, (iii) her ikisi de yoksa mesken nitelikli taşınmaza malik gibi tasarruf edenlerdir. DKV’ye ilişkin düzenlemelerde kiracıya ilişkin bir belirleme yer almadığından; DKV’ye tabi mesken nitelikli taşınmazın kiraya verilmesi halinde mükellefiyette bir değişiklik olmaz.

2) Paylı ya da elbirliği ile mülkiyette beyanname nasıl verilir? Payların değeri mi yoksa taşınmazın toplam değeri mi dikkate alınır?

DKV’ye tabi mesken nitelikli taşınmaza paylı mülkiyet halinde malik olanlar, DKV’den payları oranında sorumludurlar. Elbirliği ile mülkiyette ise tüm malikler DKV’den müteselsilen sorumludurlar. Gerek paylı mülkiyette gerekse elbirliği ile mülkiyette, DKV mükellefiyeti payların değerine göre değil mesken nitelikli taşınmazın bina vergisi değerine göre belirlenir.

DKV’ye tabi mesken nitelikli taşınmaza paylı mülkiyet halinde malik olan kişiler kendi payları bakımından beyanname vermek zorundadır. Beyan için Tebliğ ekinde yer alan “1 No’lu Değerli Konut Vergisi Beyannamesi” kullanılır. Mükellefler kendilerine ait tüm taşınmazlar (tam, paylı mülkiyet ve intifa hakkı) için tek beyanname verir.

DKV’ye tabi mesken nitelikli taşınmaza elbirliği ile malik olması halinde söz konusu taşınmazlara ilişkin beyanlarda her bir taşınmaz için ayrı beyan verilir. Beyan için Tebliğ ekinde yer alan “2 No’lu Değerli Konut Vergisi Beyannamesi” kullanılır. Mükellefler, müşterek imzalı bir beyanname verebilecekleri gibi bir mükellef tarafından münferiden beyanname verilmesi de mümkündür.

3) DKV’ye tabi mesken nitelikli taşınmaz yıl içinde alınırsa ya da satılırsa mükellef kim olur?

DKV’ye tabi mesken nitelikli taşınmaz yıl içinde alınırsa DKV mükellefiyeti, bir sonraki yıl başlar. Aynı şekilde, DKV’ye tabi mesken nitelikli taşınmaz yıl içinde satılırsa da DKV mükellefiyeti bir sonraki yıl sona erer. Bu kapsamda, DKV’ye tabi bir taşınmaz yıl içinde henüz vergisi tam ödenmeden (Şubat ve Ağustos taksitleri) satılır ise ödenmemiş vergi ve taksitlerden satan kişi sorumlu olur.

4) DKV’ye tabi mesken nitelikli taşınmazın kuru mülkiyeti başkasında ancak intifa hakkı sahibi başka bir kişidir. Bu durumda DKV’nin mükellefi kim olur?

Mesken nitelikli taşınmazın kuru mülkiyeti başkasında olsa dahi DKV’nin mükellefi intifa hakkı sahibi olur.

5) 20 Şubat 2021 tarihinde verilecek beyanname hangi yıla ilişkindir? 2021 yılı için hangi sınırı ve tarifeyi dikkate alacağız?

DKV, cari yıl dikkate alınarak verilen bir vergi türüdür. Bu kapsamda, 20 Şubat 2021 tarihinde verilecek beyanname 2021 yılının vergisine ilişkindir. DKV beyannamesi verilirken 2021 yılı için 5.227.000 TL tutarındaki beyan sınırı dikkate alınır. 2021 yılında uygulanacak tarife ise aşağıda belirtilir:

  • 227.000 TL ile 7.841.000 TL arasında olanlar (bu tutar dahil), 5.227.000 TL’yi aşan kısmı için binde 3,
  • 455.000 TL’ye kadar olanlar (bu tutar dahil), 7.841.000 TL’si için 7.842 TL, fazlası için binde altı,
  • 455.000 TL’den fazla olanlar 10.455.000 TL’si için 23.526 TL, fazlası için binde on.
6) Esas faaliyet konusu bina inşası olanlar için herhangi bir muafiyet mevcut mudur?

Esas faaliyet konusu bina inşası olanların işletmelerine kayıtlı bulunan ve henüz ilk satışa, devir ve temlike konu edilmemiş yeni inşa edilen mesken nitelikli taşınmazlar ilk satışa, devir ve temlike konu edilmediği sürece vergiden muaf olur. Bu muafiyet, arsa karşılığı inşaat işlerinde sözleşme gereği taahhüt işini üstlenen müteahhide kalan mesken nitelikli taşınmazlar için de uygulanır. Söz konusu taşınmazların kiraya verilmesi veya sair surette kullanılması durumunda ise muafiyetten yararlanılamaz.

7) Fiili olarak işyeri niteliğinde kullanılan bir taşınmaz tapuda mesken niteliğinde kayıtlı ise vergilendirme nasıl olur?

Tebliğ’de taşınmazın mesken niteliğini haiz olup olmadığı hususunun değerlendirilmesinde, taşınmazın kayıtlardaki niteliğinin yanında fiili kullanım durumunun da dikkate alınacağı belirtilir. Bu durumda, DKV uygulamasında tapu ve belediye kayıtları esas alınır ve fakat fiili durum da değerlendirilir.

Bu durumda fiilen işyeri olarak kullanılan ancak tapuda mesken olarak gözüken taşınmazlar için mükellefler ilgili vergi dairesine durumun tespiti için bir dilekçe ile başvurabilir. Beyanname dönemine kadar vergi dairesi tarafından cevap verilmemesi halinde ise mükelleflerin cezalı tarhiyat ile karşı karşıya kalmaması için ihtirazi kayıt ile beyanname vermesi ve akabinde dava yoluna başvurması değerlendirilebilir.

8) Fiilen tek konut olup tapuda birden fazla mesken nitelikli bölüm olması durumunda vergilendirme ve beyan nasıl olur?

Fiilen tek konut olan ancak tapu kayıtlarında farklı gözüken taşınmazlara ilişkin hatalı bir vergilendirme yapılmasının önüne geçilmek amacıyla ivedilikle vergi dairesine başvuruda bulunulmalıdır. Başvuru kapsamında, taşınmazın fiilen tek konut olduğu ve bu şekilde kayıtlarda da düzeltilmesi talep edilmelidir.

9) Sadece gerçek kişiler mi DKV mükellefidir?

DKV’nin mükellefi, (i) mesken nitelikli taşınmazların maliki, (ii) varsa intifa hakkı sahibi, (iii) her ikisi de yoksa mesken nitelikli taşınmaza malik gibi tasarruf edenlerdir. Bu üç grup yalnızca gerçek kişilere yönelik olmayıp; bir şirketin, bankanın veya vakfın da DKV mükellefi olması mümkündür. Bu kapsamda, DKV beyannamesi ilgili kuruluş/tüzel kişi tarafından verilir.

10) DKV’ye tabi mesken nitelikli taşınmazın hibe yoluyla edinilmesi halinde herhangi bir muafiyet uygulanır mı?

DKV’ye tabi mesken nitelikli taşınmazın hibe yoluyla edinilmesi halinde herhangi bir muafiyet uygulanmaz. Söz konusu durumun, DKV mükellefiyeti açısından bir etkisi yoktur.

***

Bu metinde yer alan açıklamalarımız, değerli konut vergisine ilişkin genel bilgilendirme niteliğindedir ve sorulan konunun anlaşılmasında ve değerlendirilmesinde yardımcı olmak amaçlanmıştır.

Açıklamalarımız, sorulan soruda verilen bilgilere ve açıklama tarihinde yürürlükte olan mevzuata dayanmaktadır. Bu nedenle, konu ile ilgili mevzuatta veya uygulamada bir değişiklik olması durumunda veya olay/işlem özelinde detaylı bilgi sunulması halinde geçersiz hâle gelebilir veya değişebilir. Bu metinde yer alan açıklamalarımızın sorulara ilişkin ön bilgi vermek üzere sağlandığı göz önüne alındığında, yanıtlarımızın hiçbiri ayrıntılı değildir ve daha fazla bilgi alındıktan sonra ortaya çıkabilecek ek hususlar olabilir. Metin kapsamında yer verilen bilgiler hukuken bağlayıcı değildir ve belli bir işlemin veya düzenlemenin muhtemel ticari veya teknik sonuçlarına dair herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. Bu çerçevede herhangi bir tavsiye içermemektedir ve hukuki görüş niteliğinde değildir.

Hukuk Büromuz işbu metinde yer alan açıklamalar nedeniyle sorumlu değildir. Hukuk Büromuz ilgili açıklamaların tarihi itibariyle yürürlükte bulunmayan ve/veya öngörülemeyen mevzuat değişiklikleri nedeniyle oluşabilecek uygulama ve görüş farklılıklarından sorumlu olmaz. Metinde yer alan bilgi ve açıklamalara dayanılarak yapılacak herhangi bir işlemden ötürü Hukuk Büromuz’a sorumluluk iddiasında bulunulamaz. İlgililerin herhangi bir konuda uygulama yapmadan önce olay özelinde profesyonel yardım ve hukuki görüş alması tavsiye edilir.

Av. Canan Doksat
Vergi Danışmanı
canandoksat@erdem-erdem.av.tr
Av. Özge Kısacık
Avukat