Avrupa Komisyonu Tarafından SKDM Kesin Uygulama Dönemine İlişkin Rehberler Yayımlandı
Avrupa Komisyonu (Komisyon), 14.08.2026 tarihinde, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM) 01.01.2026 tarihinde başlayan kesin uygulama dönemine ilişkin 10 adet rehber yayımladı.
Bu rehberler, SKDM mevzuatında öngörülen yükümlülükleri sade ve anlaşılır bir dille açıklayarak farklı paydaşlara SKDM’nin kesin dönemde uygulanması konusunda yol göstermeyi amaçlar. Bu kapsamda, rehberlerde özellikle Avrupa Birliği (AB) dışında SKDM kapsamındaki malları üreten tesis işletmecilerinin kesin dönemde tabi oldukları yükümlülüklerin açıklığa kavuşturulmasına odaklanılır.
Rehberlerde ele alınan başlıca konular aşağıda özetlenir:
Rehber No. 1: SKDM Kavramlarına Giriş
Geçiş döneminden kesin döneme adım atılmasıyla birlikte SKDM metodolojisinde meydana gelen temel değişiklikler açıklandı ve SKDM’nin işleyişine ilişkin genel bir çerçeve sunuldu. Bu kapsamda SKDM uyum döngüsü, ilgili tarafların rol ve sorumlulukları, AB dışındaki tesis işletmecileri bakımından önemli aşamalar ve tarihler ile SKDM kapsamındaki genel muafiyetler ele alındı.
Rehber’de ayrıca teslim edilmesi gereken SKDM sertifikası sayısının (i) ithal edilen mala ilişkin gömülü emisyonlar, (ii) AB Emisyon Ticaret Sistemi (AB ETS) kapsamındaki ücretsiz tahsis düzeltmesi ve (iii) varsa üretim ülkesinde fiilen ödenen karbon fiyatı indirimi dikkate alınarak hesaplandığı açıklandı. Bunun yanı sıra, genel kural olarak her takvim yılında aynı ithalatçı tarafından ithal edilen malların toplam net kütlesinin 50 tonu aşmaması hâlinde SKDM yükümlülüklerinden muaf tutulduğu (de minimis), ancak bu muafiyetin elektrik ve hidrojen ithalatına uygulanmadığı belirtildi.
Rehber No. 2: AB Dışındaki Tesis İşletmecileri için Uygulama Rehberi
SKDM kapsamındaki malları üreten AB dışındaki tesis işletmecileri için uygulamaya yönelik bir yol haritası sunuldu. Rehber’de, emisyonların izlenmesi ve raporlanmasına ilişkin temel kavramlar ve izlenecek başlıca adımlar özetlendi; her bir konu bakımından rehber serisinde yer alan daha ayrıntılı açıklamalara yönlendirme yapıldı. Ayrıca, tesis işletmecilerinin İngilizce olarak hazırlamaları gereken izleme planının hazırlanması ve uygulanmasına ilişkin adımlar ayrıntılı olarak ele alındı.
Rehber No. 3: Gömülü Emisyonların Hesaplanması
SKDM kapsamındaki malların üretimine ilişkin gömülü emisyonların izlenmesi, hesaplanması ve raporlanmasına yönelik metodoloji ayrıntılı olarak açıklandı. Bu kapsamda tesis işletmecilerinin izleme ve raporlama yükümlülükleri ile uygulanabilecek yöntem ve tavsiyeler ele alındı. Ayrıca geçiş döneminde uygulanan metodoloji ile kesin dönem metodolojisi arasındaki değişikliklere yer verildi.
Tesis işletmecileri tarafından tutulan izleme kayıtları ve destekleyici belgelerin raporlama döneminin sona ermesinden itibaren en az altı yıl saklanması ve gömülü emisyon verilerinin SKDM beyanında kullanılabilmesi için akredite bir doğrulayıcı tarafından doğrulanması gerektiği belirtildi. Tesis işletmecisinin doğrulanmış gerçek emisyon verisi sağlayamaması hâlinde ise yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibinin Komisyon tarafından belirlenen varsayılan değerleri kullanabileceği açıklandı.
Rehber No. 4: Ücretsiz Tahsis Düzeltmesinin Hesaplanması
AB ETS kapsamında gerçekleştirilen ücretsiz tahsislerin SKDM yükümlülüğüne yansıtılması amacıyla uygulanacak düzeltmenin nasıl hesaplanacağı, bu hesaplama için gerekli bilgiler ve ücretsiz tahsislerin teslim edilmesi gereken SKDM sertifikası sayısının belirlenmesinde nasıl dikkate alınacağı açıklandı.
Sektörel Rehberler
Rehber No. 5a, 5b, 5c, 5d, 5e ve 5f ile sırasıyla çimento, hidrojen, gübre, demir ve çelik, alüminyum ve elektrik sektörlerine özgü kurallar ele alındı. Sektörel rehberlerde, ilgili sektörlerde SKDM kapsamına giren mallar ve bunların üretim süreçleri, üretim süreçlerinin sistem sınırları ve ilgili öncül girdiler ile sektöre özgü emisyon izleme ve raporlama gereklilikleri açıklandı; bu açıklamalar uygulamalı örneklerle desteklendi.
Bu makalenin tüm hakları saklıdır. Kaynak gösterilmeksizin veya Erdem & Erdem’in yazılı izni alınmaksızın bu makale kullanılamaz, çoğaltılamaz, kopyalanamaz, yayımlanamaz, dağıtılamaz veya başka bir suretle yayılamaz. Kaynak gösterilmeksizin veya Erdem & Erdem’in yazılı izni alınmaksızın oluşturulan içerikler takip edilmekte olup, hak ihlalinin tespiti halinde yasal yollara başvurulacaktır.
Diğer İçerikler
4 Ağustos 2026 tarihli ve 33330 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yerel İklim Değişikliği Eylem Planları ile İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulları Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) ile il ölçeğinde hazırlanacak yerel iklim değişikliği eylem planlarına ilişkin…
Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul veya SPK), 13.08.2026 tarihli ve i-SPK 128.29 sayılı İlke Kararı (İlke Kararı) ile Yeşil, Sürdürülebilir ve Sosyal Sermaye Piyasası Araçları Rehberi ve Sürdürülebilirlik Bağlantılı Sermaye Piyasası Araçları Rehberi’ni (Rehberler) kabul etti…
8 Mayıs 2026 tarihli ve 33247 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tebliğ ile Yeşil Dönüşüm Programı Uygulama Usul ve Esasları Tebliği'nde önemli değişiklikler yapıldı. Söz konusu değişiklikler; başvuru, değerlendirme, izleme ve tamamlama süreçlerini yeniden…
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu'nun Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları'nın (TSRS) uygulama kapsamının belirlenmesinde esas alınan ölçütlere dair eşik değerlerin yeniden belirlenmesine ilişkin 13.01.2026 tarihli ve 75935942-050.01.04-[01/39092] sayılı Kurul…
7552 Sayılı İklim Kanunu Uyarınca Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Tebliğ (2026/1 sayılı Tebliğ) ile 2872 Sayılı Çevre Kanunu’nun 20’nci Maddesinin Birinci Fıkrasının (K) Bendi Uyarınca Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Tebliğ (2025/41 sayılı Tebliğ), 27.12.2025 tarihli ve 33120 sayılı Resmî…
Yeşil Dönüşüm Destek Programı Uygulama Usul ve Esasları Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ), 09.07.2025 tarihli ve 32951 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Yapılan değişikliklerle birlikte programın adı ve uygulama süreçlerinde çeşitli düzenlemelere gidildi...
7552 Sayılı İklim Kanunu (Kanun) 09.07.2025 tarihli ve 32951 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kanun ile, Türkiye’nin yeşil büyüme vizyonu ve net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda iklim değişikliğiyle mücadeleyi önceleyen ve destekleyen çeşitli prensipler hayata geçirildi...
20.02.2025 tarihinde İklim Kanunu Teklifi (Kanun Teklifi) Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sunuldu. Kanun Teklifi ile iklim değişikliği ile mücadele bakımından çeşitli düzenlemeler öngörüldü. Bu düzenlemelerden başlıcaları aşağıda özetlenir...
Sürdürülebilirlik Denetimi Yönetmeliği (Yönetmelik) 17.01.2025 tarih ve 32785 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelikle Türk Ticaret Kanunu ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu’nun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname çerçevesinde...
15.10.2024 tarihli ve 32693 sayılı Resmî Gazete’de Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik (Yönetmelik) yayımlandı. Yönetmelik ile 29.06.2022 tarihli ve 31881 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır. Yönetmelik, Avrupa Birliği mevzuatına uyum...
Yeşil Dönüşüm Destek Programı Uygulama Usul ve Esaslar Tebliği (Tebliğ) 26.07.2024 tarihli ve 32613 sayılı Resmî Gazete yayımlanarak yürürlüğe girdi. Tebliğ, Türkiye’de döngüsel ekonomi yaklaşımıyla uyumlu, doğal kaynakları koruyan, iklim ve sürdürülebilirlik hedeflerine katkı sağlayan, kaynak verimli ve...
24 Nisan 2024 tarihinde Avrupa Parlemantosu’nda kabul edilen Kurumsal Sürdürülebilirlik Özen Yükümlülüğü Direktifi (Direktif), 5 Temmuz 2024 tarihinde yayımlandı ve 25 Temmuz 2024 tarihinde yürürlüğe girdi. Direktif ile şirketlerin, çevresel ve sosyal yükümlülüklerinin küresel tedarik zincirlerine etki edecek...
Avrupa Bankacılık Otoritesi, Avrupa Sigorta ve Emeklilik Otoritesi ile Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi (Avrupa Denetim Otoriteleri) 18.06.2024 tarihinde 2019/2088 sayılı ve 27.11.2019 tarihli Sürdürülebilir Finansman Yönetmeliği’nin (Yönetmelik) değerlendirmesine ilişkin ortak görüş yayınladı...
Kamu İhale Sözleşmelerinde Düşük Karbon Emisyonuna Sahip Yeşil Çimento Kullanımının Yaygınlaştırılmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ) 16.03.2024 tarihli ve 32491 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Tebliğ, 01.01.2025 tarihinde yürürlüğe girecek. Tebliğ uyarınca çevresel sürdürülebilirlik ve teknik üstünlükleriyle...