ICSID Kuralları’nda Öngörülen Değişiklikler

Nisan 2018 Tilbe Birengel
% 0

Giriş

Yatırım Anlaşmazlıklarının Çözümü İçin Uluslararası Merkez (“ICSID”) İdari Konseyi’nin 2016 yılı toplantısında açıklandığı üzere, ICSID Kuralları üzerinde değişikliğe gidilmesi planlanmaktadır. 1984, 2003 ve 2006 senesindeki çalışmalardan sonra, ICSID Kuralları üzerinde dördüncü defa değişikliğe gidilmesi beklenmektedir[1].

ICSID Konvansiyonu m. 6 uyarınca, öngörülen değişikliklerin gerçekleştirilmesi taraf devletlerin üçte ikisinin onayına tabiidir[2]. Bu doğrultuda ICSID, taraf devletleri ve kamuyu[3] kurallar üzerindeki değişiklik önerilerini sunmaya ve tartışılmasını talep ettikleri hususları bildirmeye davet etti. Getirilen önerilerin, ICSID tarafından sürece ilişkin kapsamlı bir rapora dönüştürülmesi bekleniyor.

Öngörülen Değişikliklerin Temel Hedefleri

ICSID Kuralları’nda öngörülen değişiklikler temel olarak kuralların, modern ihtiyaçları karşılayacak şekilde yeniden düzenlenmesi, harcanan zaman ve maliyetin düşürülmesi, yargılamada tutarlılık ve kararlara erişilebilirliğin sağlanmasıdır[4].

Kuralların Modern İhtiyaçları Karşılayacak Şekilde Düzenlenmesi

ICSID Kuralları’nın yeniden düzenlenmesindeki temel hedeflerden biri, modern ihtiyaçları karşılayacak bir metne dönüştürülmesidir. Bu sayede, pek çok tahkim kararında ortak olan hakemlerin pratikte sıklıkla uyguladığı hususların kurallara modern şekilde yansıtılması hedeflenmektedir.

Bu doğrultuda; hakemlerin atanmasını yeknesaklaştırma, hakemlerin haiz olması beklenen niteliklere dair daha detaylı kurallara yer verilmesi, hakemlerin reddi sürecine ilişkin yeni kurallar getirilmesi, tartışılması muhtemel meselelerdendir. Hakemlerin reddi hususunda, hakemlerin heyet kurulmadan önce istifası, yargılamanın otomatik olarak durdurulması ve haksız ret taleplerinden doğan masrafların tarafa yükletilmesi inceleme alanı bulabilecektir.

Zaman ve Maliyetin Düşürülmesi

Yargılama sürecinin hızlandırılması maksadıyla, karar ile karşı oyun yayımlanması, kararın iptaline ilişkin sürecin daha kısa bir zaman diliminde tamamlanması değerlendirmeye açılacak değişiklikler arasındadır. Tarafların yargılama masraflarına ilişkin ön ödemeleri vaktinde yatırmadığı hallerde, yargılamanın daha kısa sürede durması öngörülen değişikliklerdendir.

Masrafların azaltılması kapsamında, hakem kurulunun teminata hükmetmesi, ad hoc komitesinin hakem kararının icrasını durdurması tartışılmaktadır. Benzer amaçla, üçüncü kişi finansörün açıklanması ve bu sayede yargılama esnasında doğabilecek masrafların şeffaflaşması hedeflenmektedir.

Öngörülebilirliğin ve Erişilebilirliğin Arttırılması

ICSID Kuralları kapsamında tarafların onayı olması halinde kararlar yayınlanabilir. Kararlar yayınlarının detaylandırılması öngörülebilirlik için önemli bir gelişme sağlayabilecek değişiklik önerilerindendir. Dahası, belirsizliği azaltacağından tarafların maruz kalacağı masrafların da azaltması beklenmektedir.

Aynı amaçla, yargılama sonunda verilen hakem kararlarına ek olarak ara kararların da yayınlanması önerilmektedir. Bu kararların tahkim yargılamasında gözetilen usule ve esasa ilişkin önemli değerlendirmeler içerdiği ifade edilerek, öngörülebilirlik ve erişilebilirlikte fark yaratacağı ifade edilmektedir.

Üçüncü kişi finansörün açıklanmasının masrafların azaltılması ve şeffaflık yönünden getireceği faydaya ek olarak, uyuşmazlığın taraflarından biri ile herhangi bir menfaat çatışması olup olmadığının tespiti açısından da kolaylık sağlayacağı vurgulanmaktadır.

Sonuç

ICSID Kuralları’nın modern ihtiyaçları karşılayacak şekilde düzenlenmesi, harcanan zaman ve maliyetin düşürülmesi, yargılamada tutarlılık ve erişilebilirliğin sağlanması maksadıyla dördüncü defa değişikliğe uğraması öngörülmektedir. Hali hazırda, ICSID tarafından taraf devletler ve kamunun paylaştığı değişiklik önerileri üzerinde raporlaştırma çalışmaları devam etmektedir. Önerilen değişikliklerin kabulü halinde, modern yatırım uyuşmazlıklarının ihtiyaç duyulan çözüm yöntemlerine ICSID Kuralları’nın bir adım daha yaklaşacağı öngörülmektedir.

[1] ICSID Kuralları’ndaki geçmiş değişikliklere ilişkin detaylı bilgi için bkz: https://icsid.worldbank.org/en/Pages/resources/ICSID-Convention,-Regulations-and-Rules.aspx.

[2] CSID Convention,Regulations and Rules, ICSID/15 Nisan 2006, https://icsid.worldbank.org/en/Documents/icsiddocs/ICSID%20Convention%20English.pdf.

[3] ICSID Kuralları’na kamu tarafından önerilen değişikliklere dair rapor için bkz.: https://icsid.worldbank.org/en/Documents/about/Public%20Comments%20to%20Amendment%20to%20ICSID%20Rules%20and%20Regulations.pdf.

[4] ICSID Kuralları’nda öngörülen değişikliklere ilişkin detaylı bilgi için bkz: https://icsid.worldbank.org/en/Documents/about/ICSID%20Rules%20Amendment%20Process-ENG.pdf.

Bu makalenin tüm hakları saklıdır. Kaynak gösterilmeksizin veya Erdem & Erdem’in yazılı izni alınmaksızın bu makale kullanılamaz, çoğaltılamaz, kopyalanamaz, yayımlanamaz, dağıtılamaz veya başka bir suretle yayılamaz. Kaynak gösterilmeksizin veya Erdem & Erdem’in yazılı izni alınmaksızın oluşturulan içerikler takip edilmekte olup, hak ihlalinin tespiti halinde yasal yollara başvurulacaktır.

Diğer İçerikler

Hukuk Postası
Avrupa Mahkemelerinin AB-İçi Yatırım Tahkimine Dair Çelişkili Kararları

Achmea’nın AB-içi yatırım uyuşmazlıklarında doğurduğu tartışma katlanarak devam ediyor. Son olarak Paris İstinaf Mahkemesi, Polonya aleyhine sonuçlanan yatırım tahkimlerinde verilen hakem kararlarının Achmea gözetilerek iptaline hükmetti...

Tahkim Mayıs 2022
Hukuk Postası
2022 DIAC Tahkim Kuralları

Dubai Uluslararası Tahkim Merkezi, 25 Şubat 2022 tarihinde tahkim kurallarını değiştirdi. 2022 Tahkim Kuralları 2 Mart 2022 tarihinde yayınlandı ve 21 Mart 2022 tarihinde yürürlüğe girdi. Kurallar 21 Mart 2022’den sonra yapılan tahkim davalarına uygulanır, taraflarca aksi kararlaştırılmadığı takdirde tahkim...

Tahkim Mayıs 2022
Hukuk Postası
Milletlerarası Tahkimde Fiziki Duruşma Hakkına İlişkin ICCA Genel Raporu

4 Eylül 2020 tarihinde, Milletlerarası Ticari Tahkim Konseyi (“ICCA”) çatısı altında bir çalışma grubu “Milletlerarası Tahkimde Fiziki Duruşma Hakkı Mevcut Mudur?” başlıklı bir araştırma projesine başladı. Covid-19 salgını nedeniyle birçok tahkim duruşması çevrimiçi olarak gerçekleştirildi...

Tahkim Mayıs 2022
Hukuk Postası
Tahkim Yargılamasında Kanun Hükümlerinin Yanlış Yorumlanmasının Kamu Düzenine Aykırılık Teşkil Etmediğine İlişkin Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

Türk hukukunda hakem kararlarına karşı başvurulabilecek kanun yolu, iptal davası olarak düzenlenir. Yabancılık unsuru taşıyan ve tahkim yerinin Türkiye olarak belirlendiği tahkim yargılamalarında 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu (“MTK”) uygulama alanı...

Tahkim Şubat 2022
Hukuk Postası
Landesbank Kararı

Bilindiği üzere Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın (ABAD) bir kararı sonrasında AB-içi uyuşmazlıkların tahkimde görülmesi ve özellikle Enerji Şartı Anlaşması (“EŞA”) altında tahkim konusunda sorunlar ortaya çıkmıştır...


Tahkim Ocak 2022
Hukuk Postası
UNCITRAL Seri Tahkim Kuralları
Tahkim Ağustos 2021
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
2021 MTO Tahkim Kuralları
Tahkim Kasım 2020
Hukuk Postası
Hukuk Postası
2020 LCIA Kuralları
Tahkim Ağustos 2020
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
COVID-19’un Tahkime Etkisi
Tahkim Nisan 2020
Hukuk Postası
Hukuk Postası
İnşaat Sektöründe Tahkim
Tahkim Ekim 2019
Hukuk Postası
Basketbol Tahkim Mahkemesi
Tahkim Ağustos 2019
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
ICC Seri Tahkim Kuralları
Tahkim Ekim 2016
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Tahkimde Gizlilik
Tahkim Nisan 2015
Hukuk Postası
Hukuk Postası
İstanbul Tahkim Merkezi
Tahkim Temmuz 2014
Hukuk Postası
Hukuk Postası

Yaratıcı hukuk çözümleri için iletişime geçin.