Boşlukları Dolduralım: Rekabet Kurumunun Güncellenen Kılavuzları Değişikliğe Uğrayan Birleşme ve Devralma Rejimine Işık Tutuyor

Birleşme veya Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz

Birleşme ve Devralma Tebliği’nin 8(5). maddesi uyarınca, aynı kişiler veya taraflar arasında ya da aynı teşebbüs tarafından aynı ilgili ürün pazarında üç yıllık bir dönem içerisinde gerçekleştirilen iki veya daha fazla işlem, ciro hesaplaması bakımından tek bir işlem olarak kabul edilir. Güncellenen Birleşme veya Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz (“Kontrol Kılavuzu”), söz konusu kuralın bir ortak girişim kurulmasına yönelik işlemlere de eşit şekilde uygulanacağını teyit etmektedir. Buna göre, bir ana teşebbüsün önceki üç yıllık dönem içerisinde aynı ilgili ürün pazarında bir ortak girişim işlemine taraf olması halinde, Birleşme ve Devralma Tebliği’nde öngörülen bildirim eşiklerinin aşılıp aşılmadığının tespiti amacıyla söz konusu işlemler birlikte değerlendirilecektir.

Birleşme ve Devralmalarda İlgili Teşebbüs, Ciro ve Yan Sınırlamalar Hakkında Kılavuz

• Birleşme ve Devralmalarda İlgili Teşebbüs, Ciro ve Yan Sınırlamalar Hakkında Kılavuz (“Ciro Kılavuzu”), Birleşme ve Devralma Tebliği’nin 8(5). maddesinde öngörülen üç yıllık sürenin ilgili birleşme veya devralma işlemine ilişkin bildirimin Rekabet Kurumuna sunulduğu tarih esas alınarak hesaplanacağını açıklığa kavuşturmaktadır. İlgili değişiklik, söz konusu sürenin başlangıcında esas alınacak tarihin belirlenmesine ilişkin uygulamada söz konusu olabilecek olası bir belirsizliği gidermeyi amaçlamaktadır.
• Ciro Kılavuzu ayrıca, bir teşebbüsün dünya cirosunun Türkiye’de elde edilen ciroyu da kapsayacak şekilde yorumlanacağını teyit etmekte; böylece yurt içi gelirlerin dünya cirosu hesabının dışında bırakılmayacağını açıklığa kavuşturmaktadır.
• Ciro Kılavuzu, “işlem tarafı” ve “ilgili teşebbüs” kavramlarını Birleşme ve Devralma Tebliği kapsamındaki yenilenmiş çerçeve ile uyumlu hale getirmektedir. Bu kapsamda, devralma işlemleri bakımından, devralan taraftaki işlem tarafının devralanın bağlı bulunduğu ekonomik bütünlüğün tamamı olarak kabul edilirken, devrolunan taraftaki işlem tarafının ise devrolunan teşebbüsü ve onun tarafından kontrol edilen ekonomik bütünlükleri ifade ettiği netleştirilmektedir.
• Ciro Kılavuzu, çeşitli ortak kontrol yapılandırmalarında ilgili teşebbüslerin belirlenmesine ilişkin metodolojiye dair açıklayıcı örneklerle birlikte birtakım ilave açıklamalar ortaya koymaktadır. Özellikle, önceden mevcut olan ve hâlihazırda faaliyette bulunan bir teşebbüs üzerinde ortak kontrolün elde edildiği durumlarda ilgili teşebbüslerin, ortak kontrolü elde eden ana teşebbüsleri ve üzerinde kontrolün tesis edildiği devrolunan teşebbüsü kapsadığı kabul edilmektedir.
• Teknoloji teşebbüslerini içeren işlemler bakımından Ciro Kılavuzu, Türkiye cirosunun hesaplanmasında dikkate alınacak hususları ortaya koymakta ve bu kapsamda yalnızca dijital platformlar, yazılım ve oyun yazılımları, finansal teknolojiler, biyoteknoloji, farmakoloji, zirai kimyasallar ve sağlık teknolojileri alanlarındaki faaliyetlerden elde edilen cironun dikkate alınacağını öngörmektedir.

Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz ve Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz

Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz ve Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz (“Yatay ve Yatay Olmayan Kılavuzlar”), ortak girişim işlemleri bağlamında ana teşebbüsler arasında ortaya çıkan koordinasyon etkilerinin değerlendirilmesine yönelik daha yapılandırılmış ve kapsamlı bir analitik çerçeve getirmektedir. Özellikle, ana teşebbüslerin (i) ortak girişimin faaliyet gösterdiği aynı ilgili pazarda faaliyet göstermeye devam etmeleri, (ii) ortak girişim ile alakalı alt veya üst pazarlarda kilit tedarikçi veya müşteri konumunda bulunmaları, (iii) yakın ilişkili komşu pazarlarda önemli ticari faaliyetlerini sürdürmeleri veya (iv) azınlık pay sahiplikleri, uzun dönemli tedarik anlaşmaları, üretim düzenlemeleri ya da lisans sözleşmeleri dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere önemli yapısal bağlarla birbirlerine bağlı olmaları durumlarında koordinasyon riskinin arttığı kabul edilmektedir. Ayrıca, rekabet karşıtı koordinasyon riskinin tespit edilmesi halinde, ilgili kılavuzlar bireysel muafiyet çerçevesinde ayrıca bir değerlendirmenin de yapılabileceğini belirtmektedir.

İleriye Bakış: Türkiye’de Gelişen Birleşme ve Devralma Kontrolü Rejiminde Yol Almak

Güncellenen Kılavuzlar, Türk birleşme ve devralma kontrolü çerçevesine çeşitli açılardan önemli açıklamalar getirmektedir. Bilhassa Kontrol Kılavuzu, üç yıllık ciro toplulaştırma kuralının ortak girişim işlemlerine uygulanabilir olduğunu teyit ederken; Ciro Kılavuzu ise ilgili üç yıllık sürenin, birleşme ve devralma bildiriminin Rekabet Kurumuna sunulduğu tarih esas alınarak hesaplanacağını ortaya koymaktadır. Ciro Kılavuzu ayrıca, “işlem tarafı” ve “ilgili teşebbüs” kavramlarını revize edilen Birleşme ve Devralma Tebliği ile uyumlu hale getirmekte, ortak kontrol yapılarında ilgili teşebbüslerin belirlenmesine ilişkin yöntemi ayrıntılı olarak açıklamakta ve dünya cirosunun Türkiye’de elde edilen ciroyu da kapsadığını teyit etmektedir. Bunun yanı sıra Ciro Kılavuzu, teknoloji teşebbüsleri bakımından sektöre özgü bir yaklaşım benimseyerek, Türkiye cirosunun hesaplanmasında dikkate alınacak ilgili faaliyet alanlarını belirlemektedir. Son olarak Yatay ve Yatay Olmayan Kılavuzlar, ortak girişim işlemlerinde ana teşebbüsler arasındaki koordinasyon etkilerinin değerlendirilmesine yönelik daha yapılandırılmış bir analitik çerçeve çizmekte ve bu tür risklerin tespit edilmesi halinde bireysel muafiyet değerlendirmesi yapılabilmesi imkânını ortaya koymaktadır. Bu gelişmeler ışığında bildirime tabi işlemlerin taraflarının, Rekabet Kurumu tarafından sağlanan güncel yönlendirmeler doğrultusunda bildirim stratejilerini ve maddi risk analizlerini dikkatle yeniden değerlendirmeleri önerilmektedir.