Anonim Şirketlerin Genel Kurulunda Yenilikler

Nisan 2011
% 0

Anonim şirketlerde Genel Kurul (“GK”) toplantıları, pay sahiplerinin ortaksal haklarını kullanabilecekleri toplantılar olmaları bakımından büyük önem taşır. Pay sahipleri, bilgi alma ve inceleme hakkı başta olmak üzere, birçok temel hakkı GK toplantıları aracılığıyla kullanır.

Bu kapsamda, Yeni Türk Ticaret Kanunu ile (“Yeni TTK”), GK’nın işleyişini kolaylaştıracak ve pay sahiplerinin haklarını daha aktif olarak kullanmalarını sağlayacak yenilikler getirildi. Yeni düzenlemeler ile uygulamada ortaya çıkan sorunları çözme amacının yanı sıra, sistemin daha etkin işlemesini sağlayacak yeni kurumlar öne çıktı.

GK’nın devredilemeyen yetkileri ve tek pay sahipli anonim şirketlerde GK

GK’nın devredilemeyen yetkileri, Yeni TTK m. 408 aracılığıyla, toplu olarak sayıldı. GK, esas sözleşmenin değiştirilmesi, Yönetim Kurulu (“YK”) üyelerinin seçilmesi ve ibrası, şirketin feshi gibi önem taşıyan konuların görüşülmesine ilişkin görev ve yetkilerini devredemez.

Yeni TTK düzenlemeleri çerçevesinde Türk Şirketler Hukuku’na yeni giren kavramlardan biri olan tek pay sahipli anonim şirketlerde, bu pay sahibi GK’nın tüm yetkilerine sahiptir. Ancak, Yeni TTK m. 408/3 uyarınca, tek pay sahibinin GK sıfatıyla alacağı kararların geçerlilik kazanabilmeleri için yazılı olmaları şarttır.

GK’yı toplantıya davet

Yeni TTK ile, GK’yı toplantıya çağırmak konusunda yetkili olanlar, yeniden düzenlendi. Denetçi, Yeni TTK’nın getirdiği denetçilere ilişkin yeni sistemin gereği olarak, GK’yı toplantıya çağırmak konusunda yetkili olanların arasından çıkarıldı. Türk Ticaret Kanunu (“TTK”) döneminde tartışmalı olan süresi dolmuş YK’nın GK’yı toplantıya çağırıp çağıramayacağı sorunu, Yeni TTK ile çözümlendi. Buna göre, süresi dolmuş YK dahi, GK’yı toplantıya çağırabilir. Ayrıca, tasfiye memurları da, görevleri ile ilgili konularda GK’yı toplantıya çağırabilir.

Yeni TTK, uygulamada azlık tarafından yapılan GK çağrıları bakımından doğan sorunları ortadan kaldırmayı amaçlayan hükümler getirdi. Yeni TTK m. 413/3 uyarınca, azlık tarafından YK’ya yöneltilen çağrı ve gündeme madde konulması isteminin, noter tarafından yapılması öngörüldü. Böylece, çağrı için YK’ya başvurulup başvurulmadığı ve başvuru tarihi bakımından doğabilecek sorunlar önlenmiş oldu.

Yeni TTK tarafından çözüme kavuşturulan bir başka sorun da, YK’nın çağrıyı kabul etmesine rağmen, GK toplantısının yapılmakta gecikilmesi durumu oldu. Uygulamada, GK toplantısı aylar sonra yapıldığından, toplantıdan beklenen yarar elde edilemez hâle gelmekteydi. Bu sebeple, Yeni TTK ile, toplantının kabul tarihinden itibaren kırk beş günde yapılması zorunluluğu getirildi. GK toplantısı kırk beş gün içinde yapılmazsa, toplantıya ilişkin çağrı talep sahiplerince yapılır. Söz konusu hâlde azlığın mahkemeye başvurup karar almasına gerek olmayıp, GK talep sahiplerince toplantıya çağrılır.

Yeni TTK m. 414 uyarınca GK’nın toplantıya çağrılmasına ilişkin ilan, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin yanı sıra, şirketin internet sitesinde de yayımlanır.

Çağrısız GK

Yeni TTK, çağrısız GK bakımından, TTK döneminde tartışmalı olan bir hususu çözüme kavuşturdu. TTK, GK’nın çağrısız olarak toplanması durumunda, geçerli karar alınabilme şartının yüzde yüz katılımın devamına bağlı olup olmadığı konusunda herhangi bir hüküm içermemekteydi. Uygulamada tartışmalı olan bu nokta, Yeni TTK ile çözüme kavuşturuldu. Yeni TTK m. 416 uyarınca, çağrısız GK’nın karar alabilme ehliyeti, sadece toplantının açılışında değil, toplantı süresince de aranır. Dolayısıyla, herhangi bir pay sahibinin toplantıyı terk etmesi, çağrısız GK’nın karar alabilme yeteneğini ortadan kaldırır.

Yeni TTK m. 416/2, gündeme bağlılık ilkesine ilişkin olarak uygulamada tartışmalı olan bir konuyu açıkça düzenledi. İlgili madde uyarınca, çağrısız toplanan GK’da, gündeme oybirliği ile madde eklenebilir. Bu düzenlemenin aksine esas sözleşme hükmü geçersizdir. Aksine esas sözleşme hükmünün geçersiz olmasının sebebi, tüm pay sahiplerinin oy birliği ile almak istedikleri bir kararın esas sözleşme ile önlenmesinin haklı bir sebebinin bulunmamasıdır.

GK toplantıları

GK toplantılarına, pay sahipleri veya temsilcilerinin yanı sıra, Yeni TTK m. 407/2 uyarınca, murahhas azalarla en az bir YK üyesi, denetçi ve işlem denetçisi katılır. Yeni TTK ile, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nın (“Bakanlık”) temsilcisi bakımından ikili bir ayrım benimsendi. Yeni TTK m. 333’te belirlenen şirketler bakımından, Bakanlık temsilcisinin GK’ya katılımı zorunludur. Diğer şirketlerde, hangi durumlarda Bakanlık temsilcisinin GK’da bulunacağı ve GK toplantıları için temsilcilerin görevlendirilmelerine ilişkin usul ve esaslar, temsilcilerin nitelik, görev ve yetkileri ayrıca ücret tarifeleri Bakanlık tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.

Yeni TTK’da, toplantı ve karar yeter sayıları bakımından, alelade kararlara ilişkin herhangi bir değişiklik yer almadı. Ancak, esas sözleşme değişiklikleri bakımından, farklı yeter sayılar benimsendi.

Yeni TTK uyarınca, GK toplantısında hazır bulunanların listesi, YK tarafından hazırlanır. YK tarafından düzenlenecek GK’ya katılabilecekler listesi, YK başkanı tarafından imzalanır ve toplantıdan önce GK’nın yapılacağı yerde bulundurulur. GK’ya katılanların imzaladığı liste, “hazır bulunanlar listesi” adını alır.

TTK’da, GK toplantılarının yönetimi konusunda herhangi bir düzenleme yoktur. Yeni TTK ise, m. 419/2 aracılığıyla, bu boşluğu doldurdu. Yeni TTK uyarınca, GK’nın çalışma usullerine ilişkin iç yönetmelik, YK tarafından hazırlanır ve GK’nın onayından sonra yürürlüğe konur. İç yönetmeliğin asgari unsurları, Bakanlık tarafından belirlenir. Toplantı, bu iç tüzüğe göre yönetilir.

Pay sahibinin GK’da temsili

Yeni TTK’da, GK bünyesinde oluşabilecek güç boşluğunun önlenmesi amacıyla, temsil konusunda yeni bir sistem benimsendi. Temsile ilişkin olarak, Borçlar Hukuku’na ait temsil kurallarının çizdiği çerçeve aşılarak, temsil yetkisinin kitlesel örgütlenmesine yönelik düzenlemeler kanun kapsamına alındı. Bu hususta, Amerika Birleşik Devletleri’nde uygulanmakta olan “proxy” sistemi, kısmen de olsa, Türk Şirketler Hukuku’nda yerini aldı. Yeni sistem, bireysel temsil ve kitlesel temsil açısından farklı hükümler getirdi.

Pay sahibinin GK’da temsili, organın temsilcisi, bağımsız temsilci, kurumsal temsilci ve tevdi eden temsilcisi aracılığıyla sağlanır. Organın temsilcisi, şirketin kendisiyle herhangi bir şekilde ilişkisi bulunan bir kişiyi, pay sahiplerine önermesi durumunda söz konusu olan temsilcidir. Organın temsilcisi, GK toplantısında oy kullanıp ilgili diğer işlemleri yapması için pay sahiplerinin yetkili temsilcisi olarak atanır. Şirket, bu nitelikte bir temsilci tavsiye edecekse, şirketten tamamen bağımsız ve tarafsız bir diğer kişiyi de aynı görev için önerir ve bu iki kişiyi esas sözleşme hükmüne göre ilan edip şirketin internet sitesine koyar. Organın temsilcisi ve bağımsız temsilcinin pay sahibi olması zorunlu değildir. 

Yeni TTK tarafından benimsenen bir başka temsilci de, kurumsal temsilci oldu. Kurumsal temsilci, bir bildirge ile yapacaklarını, seçilmesi için oy kullanacağı YK üyelerini ve denetçiyi açıklayan, pay sahiplerini ilgilendiren konularda önerilerini ilân eden ve bildirgesi ile benzer görüşleri benimsemiş olan pay sahiplerinin kendisine vekâlet vermelerini isteyen kişidir. Bildirge, kurumsal temsilcinin uymak zorunda olduğu kuralları içerir. GK’da oy kullanılırken bildirgede yer alan hususların dışına çıkılamaz. Yeni TTK m. 428/2 uyarınca YK, pay sahiplerini, önerdikleri kurumsal temsilcilerin kimliklerini ve iletişim bilgilerini şirkete bildirmeye çağırır. Ayrıca, YK’nın yapacağı çağrıda, kurumsal temsilciliğe istekli olanların da şirkete başvurabilecekleri belirtilir.

Son olarak, tevdi eden temsilcisi, hisse senetlerinin saklanmak için tevdi edildiği durumlarda söz konusu olur. Tevdi olunan ile tevdi eden arasındaki tevdi ilişkisi dolayısıyla temsilci olan kişiye tevdi eden temsilcisi denir. Kural olarak, anılan kurumlar hiçbir şekilde zilyetliklerinde bulunan pay senetleri için oy kullanamazlar. Ancak, tevdi eden ile tevdi edilen arasındaki ilişkinin niteliği ve amacı gereği veya alınan özel veya genel bir yetkiye dayanılarak, hisse senetlerinden doğan katılma ve oy hakları tevdi olunan kişi tarafından kullanılabilir. Tevdi olunana verilecek bu yetki, genel bir yetki olabileceği gibi, her GK’dan önce de verilebilir.

Sonuç

GK da, diğer birçok kurum gibi, Yeni TTK kapsamında esaslı değişikliklere uğradı. Bu temel değişikliklerin nedeni, öncelikle doktrin ve içtihatlar tarafından eleştirilen ve eksikliği görülen düzenlemelerin kanun kapsamına alınması gereğidir. Ayrıca, pay sahiplerinin haklarını kullanabilecekleri en temel platform olan GK’nın etkinleştirilmesi çabası da önemli oldu. Bu doğrultuda, güç boşluğunun önlenmesine ve pay sahiplerinin GK’da temsiline ilişkin düzenlemelerin genişletilmesi dikkat çekicidir. Yeni TTK’nın GK’ya ilişkin hükümlerinin, Yeni TTK’daki pay sahipleri haklarının korunması ve geliştirilmesi yönündeki temel anlayışı yansıttığı kuşkusuzdur.

Bu makalenin tüm hakları saklıdır. Kaynak gösterilmeksizin veya Erdem & Erdem’in yazılı izni alınmaksızın bu makale kullanılamaz, çoğaltılamaz, kopyalanamaz, yayımlanamaz, dağıtılamaz veya başka bir suretle yayılamaz. Kaynak gösterilmeksizin veya Erdem & Erdem’in yazılı izni alınmaksızın oluşturulan içerikler takip edilmekte olup, hak ihlalinin tespiti halinde yasal yollara başvurulacaktır.

Diğer İçerikler

Hukuk Postası
Adi Ortaklıklar

Türk hukukunda adi ortaklıklar 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (“TBK”) 620 ve devamı maddelerinde düzenlenir. Adi ortaklık sözleşmesi, iki veya daha fazla kişinin emeklerini veya mallarını ortak bir amaca (nihai olarak kazanç elde etme amacına) ulaşmak üzere...

Ticaret Hukuku Nisan 2014
Hukuk Postası
Tüzel Kişilerin Tabiyeti
Ticaret Hukuku Ekim 2012
Hukuk Postası
Genel Kurul Kararlarının İptal Nedeni Olarak Örtülü Kazanç Aktarımı

Anonim şirketlerde örtülü kazanç aktarımı, geniş anlamda şirket malvarlığının ilişkili taraflara aktarılmasını konu alan ve birçok farklı görünümü barındıran bir kavram olarak karşımıza çıkar. Sermaye piyasaları hukukunda kanun seviyesinde ve...

Ticaret Hukuku Şubat 2022
Hukuk Postası
Türk ve Alman Hukukunda Elektronik İmza
Ticaret Hukuku Aralık 2021
Hukuk Postası
Bilgi Sistemleri Yönetimi
Ticaret Hukuku Mart 2018
Hukuk Postası
Genel Kurul Çağrı Davaları
Ticaret Hukuku Ağustos 2021
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Taşıyanın Hapis Hakkı
Ticaret Hukuku Haziran 2021
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Oy Hakkının Donması
Ticaret Hukuku Temmuz 2020
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Veto Hakkı
Ticaret Hukuku Ağustos 2020
Hukuk Postası
Türk Hukukunda Gemi Rehni
Ticaret Hukuku Mayıs 2020
Hukuk Postası
Rehinli Anonim Şirket Payının Devri
Ticaret Hukuku Mart 2020
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hacizli Payların Devri
Ticaret Hukuku Temmuz 2019
Hukuk Postası
Yönetim Kurulunda Temsil Edilme İmtiyazı
Ticaret Hukuku Mayıs 2019
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Organların Eksikliği
Ticaret Hukuku Nisan 2019
Hukuk Postası
Futbol Kulüplerinin Şirketleşmesi
Ticaret Hukuku Nisan 2019
Hukuk Postası
Hukuk Postası
2016 York Anvers Kuralları
Ticaret Hukuku Mart 2019
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Teknik İflasta Yenilikler
Ticaret Hukuku Eylül 2018
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Primli Sermaye Artırımı
Ticaret Hukuku Ağustos 2018
Hukuk Postası
Taksitle Satış Sözleşmeleri
Ticaret Hukuku Temmuz 2018
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Limited Şirketlerde Pay Rehni
Ticaret Hukuku Haziran 2018
Hukuk Postası
Türk Hukukunda Gemilerin İhtiyati Haczi
Ticaret Hukuku Mayıs 2018
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Pay Rehni
Ticaret Hukuku Mayıs 2018
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Güncellenmiş FIDIC Sözleşmeleri
Ticaret Hukuku Nisan 2018
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Türkiye’deki Hisse Opsiyon Planları
Ticaret Hukuku Haziran 2017
Hukuk Postası
Türk Hukukunda Oy Sözleşmeleri
Ticaret Hukuku Mayıs 2017
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Rüçhan Hakkı
Ticaret Hukuku Nisan 2017
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Sermayenin Kaybı
Ticaret Hukuku Eylül 2015
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Kefil Olma Ehliyeti
Ticaret Hukuku Şubat 2015
Hukuk Postası
Acentenin Rekabet Etmeme Yükümlülüğü
Ticaret Hukuku Aralık 2014
Hukuk Postası
Özel Denetim İsteme Hakkı
Ticaret Hukuku Ekim 2014
Hukuk Postası
Pay Devri mi, Malvarlığı Devri mi?
Ticaret Hukuku Ekim 2014
Hukuk Postası
İmtiyazlı Pay Sahipleri Özel Kurulu
Ticaret Hukuku Ekim 2014
Hukuk Postası
Limited Şirketlerde Haklı Sebeple Fesih
Ticaret Hukuku Eylül 2014
Hukuk Postası
Sermaye Taahhüdü Yoluyla Sermaye Artırımı
Ticaret Hukuku Ağustos 2014
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Şarta Bağlı Sermaye Artırımı
Ticaret Hukuku Mart 2014
Hukuk Postası
Anonim Şirketin Haklı Sebeple Feshi
Ticaret Hukuku Şubat 2014
Hukuk Postası
Hâkimiyet Sözleşmeleri
Ticaret Hukuku Ocak 2014
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Temsil Yetkisi
Ticaret Hukuku Aralık 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Paysahipleri Sözleşmeleri
Ticaret Hukuku Kasım 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Şubeler Ve İrtibat Büroları
Ticaret Hukuku Ağustos 2013
Hukuk Postası
TTK Hükümleri Uyarınca Ön Şirket
Ticaret Hukuku Temmuz 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Limited Şirkette Çıkma Ve Çıkarılma
Ticaret Hukuku Temmuz 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Ticari İşletmenin Tür Değiştirmesi
Ticaret Hukuku Nisan 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Ticaret Sicili Yönetmeliği
Ticaret Hukuku Ocak 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Finansal Kiralama Sözleşmesi
Ticaret Hukuku Aralık 2012
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Kar Payı Avansı
Ticaret Hukuku Eylül 2012
Hukuk Postası
Ticaret Şirketlerinin Bakanlıkça Denetimi
Ticaret Hukuku Ağustos 2012
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Sona Erme Ve Tasfiye
Ticaret Hukuku Haziran 2012
Hukuk Postası
Yeni TTK’da Finansal Yardım Yasağı
Ticaret Hukuku Nisan 2012
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Kurumsal Yönetim İlkeleri
Ticaret Hukuku Mart 2012
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerin Kuruluşunda Yenilikler
Ticaret Hukuku Şubat 2011
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Temsil ve İlzam
Ticaret Hukuku Ocak 2011
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Ticari İşletme Rehninde Güncel Sorunlar
Ticaret Hukuku Kasım 2010
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Faturaya Konan Vade Farkı Kaydı
Ticaret Hukuku Haziran 2010
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlere Kayyum Atanması
Ticaret Hukuku Şubat 2010
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Çeklerde Sil Baştan
Ticaret Hukuku Aralık 2009
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde İmtiyazlı Paylar
Ticaret Hukuku Haziran 2009
Hukuk Postası
Türk Hukuku ve FIDIC Kapsamında Ek Ücret
Ticaret Hukuku Mayıs 2009
Hukuk Postası
Türk Hukuku ve FIDIC Kapsamında Ek Süre
Ticaret Hukuku Nisan 2009
Hukuk Postası
Çek Hukukunda İki Yenilik
Ticaret Hukuku Şubat 2009
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerin Denetiminde Yeni Düzen
Ticaret Hukuku Şubat 2009

Yaratıcı hukuk çözümleri için iletişime geçin.