Halka Açık Olmayan Anonim Şirketlerde Birikimli Oy

Ağustos 2012 Fatih Işık
% 0

Giriş

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (“TTK”), pay sahibinin haklarından oy hakkını düzenleyen 434. maddesinin son fıkrası ile halka açık olmayan anonim şirketlerde birikimli oy kullanılması mümkün kılındı. 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu döneminde birikimli oy, yalnızca sermaye piyasası hukuku kapsamında halka açık anonim şirketler için kullanılabilen bir oy sistemi idi.

Hukuki Dayanak

TTK m. 434/4’te, halka açık olmayan anonim şirketlerde birikimli oy kullanılmasının Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın (“Bakanlık”) çıkaracağı bir tebliğ ile düzenlenebileceği öngörülmektedir. Bu düzenleme lafzen incelendiğinde, kanun metninin Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’na, birikimli oy sistemini düzenlemek veya düzenlememek hakkında bir takdir yetkisi tanıdığı; başka bir ifadeyle, Bakanlık’ın böyle bir tebliği düzenlemek ile yükümlü kılınmadığı anlaşılmaktadır. Ancak aynı maddenin gerekçesi incelendiğinde, Bakanlık’a böyle bir takdir yetkisi tanınmadığı; Bakanlık’a sadece, birikimli oyu çıkarılacak tebliğ ile düzenleme yetkisinin bırakıldığı anlaşılmaktadır.

TTK m. 434/4’ün metni ve gerekçesi arasındaki bu tutarsızlıkla birlikte “Halka Açık Olmayan AnonimŞirketlerin Genel Kurullarında BirikimliOy Kullanımınaİlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ” (“Tebliğ”) 29.08.2012 tarihli ve 28396 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı.

Birikimli Oya İlişkin Hükümlerin Yürürlüğü

Tebliğ’in “Yürürlük” başlıklı 9. maddesinde yürürlük tarihi olarak Resmi Gazete’de yayım tarihinin belirlendiği görülmektedir. Ancak, Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un (“Yürürlük Kanunu”) 6335 sayılı Kanun ile değişik 28. maddesinin birinci fıkrasında, Tebliğ’e dayanak teşkil eden TTK’nın 434. maddesinin, TTK’nın yürürlük tarihinden itibaren 12 ay sonra yürürlüğe gireceği öngörülmektedir. Böylece, birikimli oy için TTK’da ve Yürürlük Kanunu’nda öngörülen yürürlük süreleri ile Tebliğ’de öngörülen yürürlük sürelerinin birbiri ile örtüşmedikleri görülmektedir.

Tebliğ Hükümleri

Birikimli oy, şirketlerde çoğunluğa sahip olmayan pay sahiplerinin,şirketin yönetim kurulunaüye seçtirebilmelerini etkileyecek bir imkan olarak kabul edilmektedir. Birikimli oyun bu varlık nedeni, Tebliğ’in “Amaç” konulu birinci maddesine de yansımıştır. Anılan maddeye göre Tebliğ’in amacı, çoğunluğa sahip olmayan pay sahiplerinin,şirketin yönetim kurulunaüye seçtirebilmelerineimkansağlayacak birikimli oy kullanımına ilişkin usul ve esaslarıdüzenlemektir.Tebliğ’in kapsamına ilişkin ikinci maddesinde de Tebliğ’in, yönetim kuruluna üye seçiminde birikimli oyun kullanılacağını düzenlediği görülmektedir. Bu iki madde uyarınca, birikimli oyun sadece yönetim kuruluna üye seçiminde kullanılabileceği, genel kurulun alacağı diğer kararlarda birikimli oy yöntemi ile oy kullanılamayacağı sonucuna varılabilir.

Tebliğ’e göre birikimli oy genel kurula katılan pay sahiplerinin veya temsilcilerinin kullanmaya yetkili olduğu oy sayısının, seçimi yapılacak yönetim kuruluüye sayısıileçarpılmasısuretiyle hesaplanır. Ancak birikimli oyun kullanımı Tebliğ’de bazı şartlar ile sınırlanmıştır.

Şöyle ki, Tebliğ’in beşinci maddesinde, genel kurulda birikimli oyun kullanılabileceği durumlar için olumlu ve olumsuz bazı şartlar öngörülmüştür. Birikimli oyun kullanılabilmesi için olumlu şartlar, birikimli oyun kullanılabilmesi yönünde esas sözleşmede açık bir hükmün bulunması ve yönetim kuruluüye sayısınınüçten az olmayacakşekilde sabit bir rakam olarak belirlenmişolmasıdır. Olumsuz şartlar ise esas sözleşmede TTK m. 360 uyarınca yönetim kurulunda belirli grupların temsil edilmesine ve/veya yönetim kuruluüyeliğine adayönerme hakkına ilişkin hükümlerin ve TTK m. 479 uyarınca paylara oyda imtiyaz tanınmasına ilişkin hükümlerin bulunmamasıdır.

Birikimli oyun kullanılma şekli de Tebliğ’in altıncı maddesinde düzenlenmektedir. Bu düzenlemeye göre birikimli oy, yazılıoy pusulalarıile kullanılır. Bu pusulalarda birikimli oyun dağılımıgösterilir ve oy kullanan kişinin sahip olduğu oy sayısı, adıve soyadıile imzasıyer alır. Yazılıoy pusulalarıgenel kurul toplantı başkanına sunulur. Ancak anılan madde, elektronik ortamda yapılacak genel kurul toplantılarına ilişkin mevzuat hükümlerini saklı tutmaktadır.

Temsilen oy kullanımına ilişkin önemli yenilikler içeren TTK ile uyum sağlamak adına, Tebliğ’in yedinci maddesinde, temsilci aracılığıyla birikimli oy kullanılması düzenlenmektedir. Bu maddeye göre, temsil belgesinde birikimli oy kullanımıyönünde bir talimat olmasa dahi, diğer pay sahiplerinin veya temsilcilerinin talebiüzerine genel kurulda birikimli oy kullanılmasının zorunlu olduğu durumlarda temsilci birikimli oy kullanır. Temsil belgesinde temsilciye toplam birikimli oy sayısının dağılımıkonusundaözel bir talimat verilmediyse dağılım miktarınıise temsilci belirler.

Tebliğ ayrıca, birikimli oyun kullanılmasına ilişkin hükümlere uyulmasını zorunlu kılmakta, bu hükümlerin uygulanmamasından ve uygulanmasının engellenmesinden veya uygulamanın etkisinin azaltılmasından ise yönetim kurulunu sorumlu tutmaktadır.

Sonuç

Daha önce de değinildiği üzere birikimli oy, TTK’dan önceki dönemde yalnıza halka açık anonim şirketler için mümkün kılınan bir oy kullanım sistemi idi. Ancak bu sistemin sadece halka açık anonim şirketlere tanınması ve halka açık olmayan anonim şirketlere tanınmamasının herhangi hukuksal bir sebebi bulunmamaktaydı. Bu nedenle, azınlıkta kalan pay sahiplerinin şirket yönetiminde daha etkin olmasını sağlayacak birikimli oyun halka açık olmayan anonim şirketlerde de öngörülmesi, TTK açısından isabetli bir yöntem olmuştur.

Bu makalenin tüm hakları saklıdır. Kaynak gösterilmeksizin veya Erdem & Erdem’in yazılı izni alınmaksızın bu makale kullanılamaz, çoğaltılamaz, kopyalanamaz, yayımlanamaz, dağıtılamaz veya başka bir suretle yayılamaz. Kaynak gösterilmeksizin veya Erdem & Erdem’in yazılı izni alınmaksızın oluşturulan içerikler takip edilmekte olup, hak ihlalinin tespiti halinde yasal yollara başvurulacaktır.

Diğer İçerikler

Hukuk Postası
Sermaye Şirketlerinde Haklı Nedenle Fesih Davası

Bir şirketin feshi, tescil ile kazanılan tüzel kişiliğin ortadan kalkmasına yol açarak, şirketin sona erme sebeplerinden biri olarak karşımıza çıkan infisahın, özellikli bir görünümüdür. Hâkimin inşai hükmüyle bir şirketin feshine ve bunun doğal sonucu olarak sona ermesine yol açan bu özel dava türü...


Ticaret Hukuku 30.06.2022
Hukuk Postası
Aile Şirketlerinde Yol Ayrımı

Kontrol veya yönetimin bir ailenin üyelerine ait olduğu şirketler, aile şirketi olarak kabul edilir. Aile üyeleri, şirket kontrolünü sağlayan payları elinde tutabildiği gibi yönetim yetkisini de elinde bulundurur. Aile şirketleri, aile üyeleri için fırsat, güvence ve gelir demektir...

Ticaret Hukuku 30.06.2022
Hukuk Postası
Türk Ticaret Kanunu Uyarınca Karayolu ile Eşya Taşıması

Türkiye 7 Aralık 1993 tarihli 3939 sayılı Kanun ile Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı için Mukavele Sözleşmesi’ne (“CMR”) katılmayı uygun buldu ve CMR Türkiye’de 31 Ekim 1995 tarihinde yürürlüğe girdi. CMR’nin 1/1 maddesi uyarınca, tarafların tabiiyeti ve ikamet yerinden bağımsız olarak...

Ticaret Hukuku Ağustos 2017
Hukuk Postası
Adi Ortaklıklar

Türk hukukunda adi ortaklıklar 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (“TBK”) 620 ve devamı maddelerinde düzenlenir. Adi ortaklık sözleşmesi, iki veya daha fazla kişinin emeklerini veya mallarını ortak bir amaca (nihai olarak kazanç elde etme amacına) ulaşmak üzere...

Ticaret Hukuku Nisan 2014
Hukuk Postası
Tüzel Kişilerin Tabiyeti
Ticaret Hukuku Ekim 2012
Hukuk Postası
Genel Kurul Kararlarının İptal Nedeni Olarak Örtülü Kazanç Aktarımı

Anonim şirketlerde örtülü kazanç aktarımı, geniş anlamda şirket malvarlığının ilişkili taraflara aktarılmasını konu alan ve birçok farklı görünümü barındıran bir kavram olarak karşımıza çıkar. Sermaye piyasaları hukukunda kanun seviyesinde ve...

Ticaret Hukuku Şubat 2022
Hukuk Postası
Türk ve Alman Hukukunda Elektronik İmza
Ticaret Hukuku Aralık 2021
Hukuk Postası
Bilgi Sistemleri Yönetimi
Ticaret Hukuku Mart 2018
Hukuk Postası
Genel Kurul Çağrı Davaları
Ticaret Hukuku Ağustos 2021
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Taşıyanın Hapis Hakkı
Ticaret Hukuku Haziran 2021
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Oy Hakkının Donması
Ticaret Hukuku Temmuz 2020
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Veto Hakkı
Ticaret Hukuku Ağustos 2020
Hukuk Postası
Türk Hukukunda Gemi Rehni
Ticaret Hukuku Mayıs 2020
Hukuk Postası
Rehinli Anonim Şirket Payının Devri
Ticaret Hukuku Mart 2020
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hacizli Payların Devri
Ticaret Hukuku Temmuz 2019
Hukuk Postası
Yönetim Kurulunda Temsil Edilme İmtiyazı
Ticaret Hukuku Mayıs 2019
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Organların Eksikliği
Ticaret Hukuku Nisan 2019
Hukuk Postası
Futbol Kulüplerinin Şirketleşmesi
Ticaret Hukuku Nisan 2019
Hukuk Postası
Hukuk Postası
2016 York Anvers Kuralları
Ticaret Hukuku Mart 2019
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Teknik İflasta Yenilikler
Ticaret Hukuku Eylül 2018
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Primli Sermaye Artırımı
Ticaret Hukuku Ağustos 2018
Hukuk Postası
Taksitle Satış Sözleşmeleri
Ticaret Hukuku Temmuz 2018
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Limited Şirketlerde Pay Rehni
Ticaret Hukuku Haziran 2018
Hukuk Postası
Türk Hukukunda Gemilerin İhtiyati Haczi
Ticaret Hukuku Mayıs 2018
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Pay Rehni
Ticaret Hukuku Mayıs 2018
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Güncellenmiş FIDIC Sözleşmeleri
Ticaret Hukuku Nisan 2018
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Türkiye’deki Hisse Opsiyon Planları
Ticaret Hukuku Haziran 2017
Hukuk Postası
Türk Hukukunda Oy Sözleşmeleri
Ticaret Hukuku Mayıs 2017
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Rüçhan Hakkı
Ticaret Hukuku Nisan 2017
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Sermayenin Kaybı
Ticaret Hukuku Eylül 2015
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Kefil Olma Ehliyeti
Ticaret Hukuku Şubat 2015
Hukuk Postası
Acentenin Rekabet Etmeme Yükümlülüğü
Ticaret Hukuku Aralık 2014
Hukuk Postası
Özel Denetim İsteme Hakkı
Ticaret Hukuku Ekim 2014
Hukuk Postası
Pay Devri mi, Malvarlığı Devri mi?
Ticaret Hukuku Ekim 2014
Hukuk Postası
İmtiyazlı Pay Sahipleri Özel Kurulu
Ticaret Hukuku Ekim 2014
Hukuk Postası
Limited Şirketlerde Haklı Sebeple Fesih
Ticaret Hukuku Eylül 2014
Hukuk Postası
Sermaye Taahhüdü Yoluyla Sermaye Artırımı
Ticaret Hukuku Ağustos 2014
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Şarta Bağlı Sermaye Artırımı
Ticaret Hukuku Mart 2014
Hukuk Postası
Anonim Şirketin Haklı Sebeple Feshi
Ticaret Hukuku Şubat 2014
Hukuk Postası
Hâkimiyet Sözleşmeleri
Ticaret Hukuku Ocak 2014
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Temsil Yetkisi
Ticaret Hukuku Aralık 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Paysahipleri Sözleşmeleri
Ticaret Hukuku Kasım 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Şubeler Ve İrtibat Büroları
Ticaret Hukuku Ağustos 2013
Hukuk Postası
TTK Hükümleri Uyarınca Ön Şirket
Ticaret Hukuku Temmuz 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Limited Şirkette Çıkma Ve Çıkarılma
Ticaret Hukuku Temmuz 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Ticari İşletmenin Tür Değiştirmesi
Ticaret Hukuku Nisan 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Ticaret Sicili Yönetmeliği
Ticaret Hukuku Ocak 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Finansal Kiralama Sözleşmesi
Ticaret Hukuku Aralık 2012
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Kar Payı Avansı
Ticaret Hukuku Eylül 2012
Hukuk Postası
Ticaret Şirketlerinin Bakanlıkça Denetimi
Ticaret Hukuku Ağustos 2012
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Sona Erme Ve Tasfiye
Ticaret Hukuku Haziran 2012
Hukuk Postası
Yeni TTK’da Finansal Yardım Yasağı
Ticaret Hukuku Nisan 2012
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Kurumsal Yönetim İlkeleri
Ticaret Hukuku Mart 2012
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerin Kuruluşunda Yenilikler
Ticaret Hukuku Şubat 2011
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Temsil ve İlzam
Ticaret Hukuku Ocak 2011
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Ticari İşletme Rehninde Güncel Sorunlar
Ticaret Hukuku Kasım 2010
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Faturaya Konan Vade Farkı Kaydı
Ticaret Hukuku Haziran 2010
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlere Kayyum Atanması
Ticaret Hukuku Şubat 2010
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Çeklerde Sil Baştan
Ticaret Hukuku Aralık 2009
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde İmtiyazlı Paylar
Ticaret Hukuku Haziran 2009
Hukuk Postası
Türk Hukuku ve FIDIC Kapsamında Ek Ücret
Ticaret Hukuku Mayıs 2009
Hukuk Postası
Türk Hukuku ve FIDIC Kapsamında Ek Süre
Ticaret Hukuku Nisan 2009
Hukuk Postası
Çek Hukukunda İki Yenilik
Ticaret Hukuku Şubat 2009
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerin Denetiminde Yeni Düzen
Ticaret Hukuku Şubat 2009

Yaratıcı hukuk çözümleri için iletişime geçin.