Yeni Türk Ticaret Kanunu’nda Esas Sözleşme Değişikliklerine İlişkin Yenilikler – I

Eylül 2011
% 0

Anonim şirketlerde esas sözleşme değişiklikleri, pay sahiplerinin haklarını doğrudan etkilemesi bakımından büyük önem taşır. Bu nedenle esas sözleşme değişiklikleri, ancak genel kurul (“GK”) kararıyla gerçekleştirilebilir. Bunun yanı sıra, bazı esas sözleşme değişiklikleri, ancak genel kurulda ağırlaştırılmış yeter sayılarla karar alınmasına bağlıdır. Böylece, kararlara yüksek oranda katılım sağlanarak pay sahiplerinin haklarının daha etkin bir şekilde korunması amaçlandı. Esas sözleşme değişikliklerinin pay sahiplerinin hakları ile yakın ilişkili olması, konunun Yeni Türk Ticaret Kanunu’nda (“Yeni TTK”) kapsamlı değişikliklere uğramasına yol açtı.

Temel İlke

Yeni TTK m. 452, esas sözleşmenin değiştirilebilecek hükümlerine ilişkin temel ilkeyi belirler. Bu ilke uyarınca GK, esas sözleşmede aksine hüküm bulunmadığı takdirde, kanunda öngörülen şartlara uyarak, esas sözleşmenin bütün hükümlerini değiştirebilir. Ancak, yine aynı maddenin ikinci cümlesi uyarınca, müktesep ve vazgeçilmez haklar saklı tutulur. Bu hüküm, Türk Ticaret Kanunu (“TTK”) m. 385’teki temel ilke ile aynı doğrultudadır. Ancak, Yeni TTK m. 421’de müktesep haklara ilişkin herhangi bir tanım veya liste verilmez. Zira, TTK’nın müktesep hakları tanımlayan ve örnekseme yoluyla sayan 386. maddesi, maddede yer alan tanımın yetersiz olması nedeniyle doktrin tarafından eleştirilmekteydi. Bu nedenle yeni hükümde tanım vermekten ve müktesep hakları saymaktan vazgeçildi.

Yeni TTK’nın 452. maddesinin gerekçesi uyarınca vazgeçilmez haklar, müktesep hak kategorisinin bir türü olmakla beraber müktesep haklardan tamamen farklı özellikler gösterir. Gerekçe’de de vazgeçilmez haklara ilişkin herhangi bir tanım yer almaz. Müktesep ve vazgeçilmez hak kavramlarının içinin öğreti tarafından doldurulması gerekir.

Esas Sözleşme Değişikliklerine İlişkin Yeter Sayılar

TTK’da esas sözleşmenin değiştirilmesine ilişkin yeter sayılar TTK m. 388-389’da düzenlenir. TTK m. 388/I uyarınca, şirketin tabiiyetini değiştirmek veya pay sahiplerinin taahhütlerini arttırmak hususundaki kararlar için, tüm pay sahiplerinin olumlu oyu gerekir.

Şirketin konusu veya türünün değiştirilmesine ilişkin GK toplantılarında, TTK m. 388/II uyarınca, şirket sermayesinin en az üçte ikisine malik olan pay sahiplerinin veya temsilcilerinin bulunması şarttır. İlk toplantıda bu yeter sayıya ulaşılamadığı takdirde yönetim kurulu (“YK”), GK’yı usulüne uygun olarak ikinci defa toplantıya çağırabilir. İkinci toplantı bakımından uygulanacak toplantı yeter sayısı, esas sermayenin yarısına malik olan pay sahipleri veya temsilcilerinin toplantıda hazır bulunması şeklindedir.

Yukarıda belirtilen esas sözleşme değişiklikleri dışında kalan esas sözleşme değişikliklerine ilişkin yapılacak GK toplantılarında, TTK m. 388/III uyarınca, şirket sermayesinin en az yarısına malik olan pay sahiplerinin veya temsilcilerinin hazır bulunmaları gerekir. İlk toplantıda bu yeter sayı sağlanamadığı takdirde, GK toplantılarına ilişkin davet prosedürüne uyulmak kaydıyla, en geç bir ay içinde ikinci bir toplantı yapılabilir. İkinci toplantı bakımından uygulanacak toplantı yeter sayısı, şirket sermayesinin en az üçte birine malik olan pay sahiplerinin veya temsilcilerinin toplantıda hazır bulunması şeklindedir. Karar yeter sayısı ise, toplantıda mevcut oyların çoğunluğudur.

Yeni TTK ile, esas sözleşme değişikliklerine ilişkin ana kural bakımından, TTK m. 388/II’deki düzenleme korundu. Yeni TTK m. 421/1 uyarınca, kanunda veya esas sözleşmede aksine hüküm bulunmadığı takdirde, esas sözleşmeyi değiştiren kararlar, şirket sermayesinin en az yarısının temsil edildiği GK’da, toplantıda mevcut bulunan oyların çoğunluğu ile alınır. İlk toplantıda öngörülen toplantı nisabı elde edilemediği takdirde, en geç bir ay içinde ikinci bir toplantı yapılabilir. İkinci toplantı için toplantı yeter sayısı, şirket sermayesinin en az üçte birinin toplantıda temsil edilmesi şeklindedir. Bu fıkrada öngörülen yeter sayıları düşüren veya nispî çoğunluğu öngören esas sözleşme hükümleri geçersizdir. Yeni TTK, yeter sayıların düşürülemeyeceğini düzenleyerek, pay sahiplerine koruma sağlama amacını taşır.

Yeni TTK ile, TTK’daki ana kural korunmakla beraber, farklı nitelikte esas sözleşme değişiklikleri için farklı bir sistematik benimsendi. Buna göre, Yeni TTK m. 421/2 uyarınca, bilanço zararlarının kapatılması için yükümlülük ve ikincil yükümlülük koyan kararlar ve şirketin merkezinin yurt dışına taşınmasına ilişkin kararlar, sermayenin tümünü oluşturan payların sahiplerinin veya temsilcilerinin oybirliğiyle alınır. Böylece TTK m. 388/I’de oybirliği ile karar alınmasını öngören haller daha açık ve ayrıntılı şekilde yeniden düzenlendi. Yeni TTK m. 421/3 ise, sermayenin en az yüzde yetmiş beşini oluşturan payların sahiplerinin veya temsilcilerinin olumlu oylarıyla alınabilecek kararları sayar. Söz konusu madde uyarınca, şirketin işletme konusunun tamamen değiştirilmesi, imtiyazlı pay oluşturulması ve nama yazılı payların devrinin sınırlandırılması konularındaki kararlar, yüzde yetmiş beş çoğunlukla alınır. Şirketin işletme konusunun tamamen değiştirilmesi, bir işletme konusundan bir diğerine geçilmesi sonucunu doğuran değişiklikleri kapsar. İşletme konusunun genişletilmesi veya daraltılması, söz konusu hükmün kapsamı dışında kalır. İmtiyazlı pay oluşturulmasını düzenleyen (b) bendi de şirketin kuruluşundan sonra yaratılan imtiyazlı paylara ilişkindir; imtiyazların genişletilmesi bu bent kapsamında değerlendirilmez.

Yeni TTK m. 421/4 ile, m. 421/2 ve 421/3’te öngörülen yeter sayılara ilk toplantıda ulaşılamadığı takdirde, izleyen toplantılarda da aynı yeter sayıların aranacağı düzenlendi. Böylece, ilgili düzenlemelerde koruma amacı güdülen pay sahibi hakları pekiştirildi.

Pay Senetleri Menkul Kıymet Borsalarında İşlem Gören Şirketler Bakımından

Yeni TTK m. 421/5, pay senetleri menkul kıymet borsalarında işlem gören şirketler bakımından farklı yeter sayılar öngörür. Söz konusu hüküm, sermayenin artırılması ve kayıtlı sermaye tavanının yükseltilmesine ilişkin esas sözleşme değişiklikleri ile, birleşmeye, bölünmeye ve tür değiştirmeye ilişkin konularda karar alınabilmesi için yapılacak GK toplantıları bakımından, Yeni TTK m. 418’de belirtilen yeter sayılara atıf yapar. Yeni TTK m. 418’e göre, toplantı yeter sayısı, sermayenin en az dörtte birini karşılayan payların sahiplerinin veya temsilcilerinin toplantıda mevcut olması şeklindedir. İlk toplantıda bu yeter sayıya ulaşılamadığı takdirde, ikinci toplantının yapılabilmesi için herhangi bir yeter sayı aranmaz. Karar yeter sayısı ise, toplantıda hazır bulunan oyların çoğunluğudur. TTK m. 421/5’de getirilen düzenlemenin, yalnızca pay senetleri menkul kıymet borsalarında işlem gören şirketler bakımından uygulama alanı bulacağına dikkat edilmelidir. Bu düzenleme ile, ağırlaştırılmış yeter sayılarla alınması zorluk gösteren kararların daha kolay alınabilmesi amaçlanır.

Bağlam Hükümlerinin Askıya Alınması

Yeni TTK m. 421/6, işletme konusunun tamamen değiştirilmesi veya imtiyazlı pay oluşturulmasına ilişkin genel kurul kararına olumsuz oy vermiş nama yazılı pay sahiplerinin, bu kararın Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanmas

Bu makalenin tüm hakları saklıdır. Kaynak gösterilmeksizin veya Erdem & Erdem’in yazılı izni alınmaksızın bu makale kullanılamaz, çoğaltılamaz, kopyalanamaz, yayımlanamaz, dağıtılamaz veya başka bir suretle yayılamaz. Kaynak gösterilmeksizin veya Erdem & Erdem’in yazılı izni alınmaksızın oluşturulan içerikler takip edilmekte olup, hak ihlalinin tespiti halinde yasal yollara başvurulacaktır.

Diğer İçerikler

Hukuk Postası
Hisse Devir Vaadi Sözleşmesi’nin Tarafları ve Sözleşmelerin Nispiliği

Kural olarak sözleşmeden doğan hak ve borçlar sadece sözleşmenin tarafı olan alacaklı ve borçlu arasında hukukî sonuç doğurur. Bu prensip hukukumuzda “sözleşmelerin nispiliği” olarak adlandırılır. Genel olarak, sözleşmenin tarafları dışındaki üçüncü kişiye bir edimin yerine getirilmesinin üstlenildiği...

Ticaret Hukuku 31.07.2022
Hukuk Postası
Değişen E-ticaret Kanunu Neler Getiriyor?

Dijitalleşen dünyada büyüyen ve gelişen e-ticaretin kuralları değişiyor. Önceleri dijital pazarın odak noktası olarak gösterilen e-ticaret, çok geçmeden dijital ekonominin itici gücü olarak ifade edilmeye başladı. Ancak e-ticaretin büyüme hızı ve kısa süre içinde geçirdiği dönüşüm dikkate alındığında...

Ticaret Hukuku 31.07.2022
Hukuk Postası
Sermaye Şirketlerinde Haklı Nedenle Fesih Davası

Bir şirketin feshi, tescil ile kazanılan tüzel kişiliğin ortadan kalkmasına yol açarak, şirketin sona erme sebeplerinden biri olarak karşımıza çıkan infisahın, özellikli bir görünümüdür. Hâkimin inşai hükmüyle bir şirketin feshine ve bunun doğal sonucu olarak sona ermesine yol açan bu özel dava türü...


Ticaret Hukuku 30.06.2022
Hukuk Postası
Aile Şirketlerinde Yol Ayrımı

Kontrol veya yönetimin bir ailenin üyelerine ait olduğu şirketler, aile şirketi olarak kabul edilir. Aile üyeleri, şirket kontrolünü sağlayan payları elinde tutabildiği gibi yönetim yetkisini de elinde bulundurur. Aile şirketleri, aile üyeleri için fırsat, güvence ve gelir demektir...

Ticaret Hukuku 30.06.2022
Hukuk Postası
Türk Ticaret Kanunu Uyarınca Karayolu ile Eşya Taşıması

Türkiye 7 Aralık 1993 tarihli 3939 sayılı Kanun ile Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı için Mukavele Sözleşmesi’ne (“CMR”) katılmayı uygun buldu ve CMR Türkiye’de 31 Ekim 1995 tarihinde yürürlüğe girdi. CMR’nin 1/1 maddesi uyarınca, tarafların tabiiyeti ve ikamet yerinden bağımsız olarak...

Ticaret Hukuku Ağustos 2017
Hukuk Postası
Adi Ortaklıklar

Türk hukukunda adi ortaklıklar 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (“TBK”) 620 ve devamı maddelerinde düzenlenir. Adi ortaklık sözleşmesi, iki veya daha fazla kişinin emeklerini veya mallarını ortak bir amaca (nihai olarak kazanç elde etme amacına) ulaşmak üzere...

Ticaret Hukuku Nisan 2014
Hukuk Postası
Tüzel Kişilerin Tabiyeti
Ticaret Hukuku Ekim 2012
Hukuk Postası
Genel Kurul Kararlarının İptal Nedeni Olarak Örtülü Kazanç Aktarımı

Anonim şirketlerde örtülü kazanç aktarımı, geniş anlamda şirket malvarlığının ilişkili taraflara aktarılmasını konu alan ve birçok farklı görünümü barındıran bir kavram olarak karşımıza çıkar. Sermaye piyasaları hukukunda kanun seviyesinde ve...

Ticaret Hukuku Şubat 2022
Hukuk Postası
Türk ve Alman Hukukunda Elektronik İmza
Ticaret Hukuku Aralık 2021
Hukuk Postası
Bilgi Sistemleri Yönetimi
Ticaret Hukuku Mart 2018
Hukuk Postası
Genel Kurul Çağrı Davaları
Ticaret Hukuku Ağustos 2021
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Taşıyanın Hapis Hakkı
Ticaret Hukuku Haziran 2021
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Oy Hakkının Donması
Ticaret Hukuku Temmuz 2020
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Veto Hakkı
Ticaret Hukuku Ağustos 2020
Hukuk Postası
Türk Hukukunda Gemi Rehni
Ticaret Hukuku Mayıs 2020
Hukuk Postası
Rehinli Anonim Şirket Payının Devri
Ticaret Hukuku Mart 2020
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hacizli Payların Devri
Ticaret Hukuku Temmuz 2019
Hukuk Postası
Yönetim Kurulunda Temsil Edilme İmtiyazı
Ticaret Hukuku Mayıs 2019
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Organların Eksikliği
Ticaret Hukuku Nisan 2019
Hukuk Postası
Futbol Kulüplerinin Şirketleşmesi
Ticaret Hukuku Nisan 2019
Hukuk Postası
Hukuk Postası
2016 York Anvers Kuralları
Ticaret Hukuku Mart 2019
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Teknik İflasta Yenilikler
Ticaret Hukuku Eylül 2018
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Primli Sermaye Artırımı
Ticaret Hukuku Ağustos 2018
Hukuk Postası
Taksitle Satış Sözleşmeleri
Ticaret Hukuku Temmuz 2018
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Limited Şirketlerde Pay Rehni
Ticaret Hukuku Haziran 2018
Hukuk Postası
Türk Hukukunda Gemilerin İhtiyati Haczi
Ticaret Hukuku Mayıs 2018
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Pay Rehni
Ticaret Hukuku Mayıs 2018
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Güncellenmiş FIDIC Sözleşmeleri
Ticaret Hukuku Nisan 2018
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Türkiye’deki Hisse Opsiyon Planları
Ticaret Hukuku Haziran 2017
Hukuk Postası
Türk Hukukunda Oy Sözleşmeleri
Ticaret Hukuku Mayıs 2017
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Rüçhan Hakkı
Ticaret Hukuku Nisan 2017
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Sermayenin Kaybı
Ticaret Hukuku Eylül 2015
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Kefil Olma Ehliyeti
Ticaret Hukuku Şubat 2015
Hukuk Postası
Acentenin Rekabet Etmeme Yükümlülüğü
Ticaret Hukuku Aralık 2014
Hukuk Postası
Özel Denetim İsteme Hakkı
Ticaret Hukuku Ekim 2014
Hukuk Postası
Pay Devri mi, Malvarlığı Devri mi?
Ticaret Hukuku Ekim 2014
Hukuk Postası
İmtiyazlı Pay Sahipleri Özel Kurulu
Ticaret Hukuku Ekim 2014
Hukuk Postası
Limited Şirketlerde Haklı Sebeple Fesih
Ticaret Hukuku Eylül 2014
Hukuk Postası
Sermaye Taahhüdü Yoluyla Sermaye Artırımı
Ticaret Hukuku Ağustos 2014
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Şarta Bağlı Sermaye Artırımı
Ticaret Hukuku Mart 2014
Hukuk Postası
Anonim Şirketin Haklı Sebeple Feshi
Ticaret Hukuku Şubat 2014
Hukuk Postası
Hâkimiyet Sözleşmeleri
Ticaret Hukuku Ocak 2014
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Temsil Yetkisi
Ticaret Hukuku Aralık 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Paysahipleri Sözleşmeleri
Ticaret Hukuku Kasım 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Şubeler Ve İrtibat Büroları
Ticaret Hukuku Ağustos 2013
Hukuk Postası
TTK Hükümleri Uyarınca Ön Şirket
Ticaret Hukuku Temmuz 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Limited Şirkette Çıkma Ve Çıkarılma
Ticaret Hukuku Temmuz 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Ticari İşletmenin Tür Değiştirmesi
Ticaret Hukuku Nisan 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Ticaret Sicili Yönetmeliği
Ticaret Hukuku Ocak 2013
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Finansal Kiralama Sözleşmesi
Ticaret Hukuku Aralık 2012
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Kar Payı Avansı
Ticaret Hukuku Eylül 2012
Hukuk Postası
Ticaret Şirketlerinin Bakanlıkça Denetimi
Ticaret Hukuku Ağustos 2012
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Sona Erme Ve Tasfiye
Ticaret Hukuku Haziran 2012
Hukuk Postası
Yeni TTK’da Finansal Yardım Yasağı
Ticaret Hukuku Nisan 2012
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Kurumsal Yönetim İlkeleri
Ticaret Hukuku Mart 2012
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerin Kuruluşunda Yenilikler
Ticaret Hukuku Şubat 2011
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde Temsil ve İlzam
Ticaret Hukuku Ocak 2011
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Ticari İşletme Rehninde Güncel Sorunlar
Ticaret Hukuku Kasım 2010
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Faturaya Konan Vade Farkı Kaydı
Ticaret Hukuku Haziran 2010
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Anonim Şirketlere Kayyum Atanması
Ticaret Hukuku Şubat 2010
Hukuk Postası
Hukuk Postası
Çeklerde Sil Baştan
Ticaret Hukuku Aralık 2009
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerde İmtiyazlı Paylar
Ticaret Hukuku Haziran 2009
Hukuk Postası
Türk Hukuku ve FIDIC Kapsamında Ek Ücret
Ticaret Hukuku Mayıs 2009
Hukuk Postası
Türk Hukuku ve FIDIC Kapsamında Ek Süre
Ticaret Hukuku Nisan 2009
Hukuk Postası
Çek Hukukunda İki Yenilik
Ticaret Hukuku Şubat 2009
Hukuk Postası
Anonim Şirketlerin Denetiminde Yeni Düzen
Ticaret Hukuku Şubat 2009

Yaratıcı hukuk çözümleri için iletişime geçin.